نویسنده: سائمه سلطانی
رسانهی داننیوز پاکستان گزارش تصویریای را در صفحهی فیسبوک خود منتشر کرده است که نشان میدهد گروهی از شهروندان این کشور با معرفی خود بهعنوان پلیس، از افغانستانیهای مقیم پشاور تقاضای اسناد اقامتی کرده و با تهدید روانیِ اخراج، آنان را وادار به پرداخت پول میکردهاند.
اخاذی مالی، شکلی از خشونت روانی و اقتصادیِ رایج علیه مهاجران افغانستان در پاکستان است که میتوان آن را برآیند مستقیم سیاستهای افغانستانیستیزانهی دولت پاکستان دانست. این سیاستها افغانستانیها را در وضعیتی از محاصرهی سیاسی و امنیتی قرار داده است؛ وضعیتی که نهتنها گروههای مردمیِ سودجو از آن برای اخاذی مالی سوءاستفاده میکنند، بلکه پلیس و بخش صدور ویزهی وزارت داخلهی این کشور نیز از شرایط موجود علیه مهاجران بهره میگیرند و دست به پولستانی میزنند.
در این گزارش، افسر پلیسی که اعضای این گروه را بازداشت کرده است، میگوید تاکنون سه تن از افراد این باند دستگیر شدهاند و تلاشها برای بازداشت سایر اعضا همچنان جریان دارد.
به گفتهی این افسر، مقدار پول اخذشده از مهاجران ۱۹ لک روپیهی پاکستانی، معادل ۶۷۰۰ دالر امریکایی بوده است که شامل روپیهی پاکستانی، افغانی و دالر میشود.
اما آنچه در سخنان این افسر تحقیرآمیز به نظر میرسد، «سادهلوح» خطابکردن مهاجران افغانستانی است. او میگوید این گروه با جا زدن خود بهعنوان مأموران دولتی، از «شهروندان سادهلوح» اخاذی کردهاند.
مهاجران افغانستانی سادهلوح نیستند؛ آنان تحت فشار قرار دارند. هیچ فردی در برابر نیرویی قدرتمند و تهدیدکننده که توان اعمال خشونت و اخراج را دارد، وارد موضع بازجویی و مقاومت نمیشود. دولت پاکستان مهاجران را در موقعیتی قرار داده است که هرگونه مواجهه با قدرت، برای آنان پرهزینه و جبرانناپذیر است. در چنین شرایطی، اطاعت، سکوت و پرداخت هزینهی مالی، و حتی در مواردی جنسی، نه از سر سادهلوحی، بلکه واکنشی سنجیده برای پیشگیری از تهدیدهای احتمالی و به خطر افتادن جان و امنیت است.
سادهلوح خواندن مهاجران، از سوی دیگر، تلاشی است برای پاککردن نقش دولت در شکلگیری چنین وضعیتهای سوءاستفادهجویانه علیه گروههای در معرض خطر. این زبان، به جای محکومکردن سیاستهای افغانستیزانه و ساختارهای خشونتزا، قربانیِ تنگدست و محروم را مقصر جلوه میدهد و مسئولیت را از دوش دولت برمیدارد.
در حال حاضر، نهتنها مهاجران افغانستان، بلکه حتا محصلانی که رسماً مهاجر خوانده نمیشوند نیز با محرومیتهای دولتی، بهویژه عدم تمدید ویزه، مواجهاند. در وضعیتی که دولت از حداقل حمایت از یک اقلیت اجتماعی دست میکشد و خود به بزرگترین منبع تهدید، خشونت و ناامنی بدل میشود، احتمال سوءاستفاده از این گروهها توسط مردم عادی نیز چند برابر میگردد. امروز مهاجران افغانستان از آسیبپذیرترین اقشار جامعهی پاکستاناند؛ گروهی که بدون حمایت کشور مبدأ و بیپشتوانهی نهادهای حقوق بشری جهانی، ناچارند به تنهایی در برابر فشارها و محرومیتها مقاومت کنند.
پینوشت: عکس از انترنت
