گزارشگر: ملیحه افضلی
گروهی از فعالان حقوق زن و مدافعان حقوق بشر افغانستان و جهان در شهر تورنتوی کانادا «شبکهی مبارزه با آپارتاید جنسیتی در افغانستان» (نگا) را به گونهی رسمی راهاندازی کردند.
مسئولان این شبکه میگویند هدف اصلی آنان دادخواهی برای به رسمیتشناسی و جرمانگاری آپارتاید جنسیتی در چارچوب حقوق بینالملل است؛ موضوعی که با وجود افزایش توجه جهانی به وضعیت زنان افغانستان، هنوز بهعنوان یک جرم مستقل شناخته نشده است.
به گفتهی برگزارکنندگان، ایجاد این شبکه نتیجهی بیش از دو سال گفتوگو و همکاری میان فعالان حقوق زن در داخل کشور و در تبعید است.
آنان تأکید میکنند که این نهاد همچنان با زنان، کنشگران مدنی و فعالان حقوق بشر در داخل افغانستان ارتباط و همکاری مستمر دارد.
در اعلامیهی این شبکه آمده است که محدودیتهای گسترده بر زنان و دختران پس از سال ۲۰۲۱، یک نظام سازمانیافته و ساختاری از حذف زنان از عرصههای آموزش، کار، مشارکت اجتماعی و آزادیهای فردی ایجاد کرده است؛ وضعیتی که از سوی برخی حقوقدانان بهعنوان مصداق آپارتاید جنسیتی توصیف میشود.
ناجیه حنیفی، از اعضای مؤسس این شبکه، میگوید آنچه امروز بر زنان افغانستان تحمیل شده «یک نظام کامل و نهادینهشده حذف زنان از زندگی عمومی» است و جهان نباید در برابر محرومیت نیمی از جمعیت یک کشور از ابتداییترین حقوق انسانی سکوت کند.
مسئولان «نگا» تأکید دارند که هدف آنان تنها محکومیتهای نمادین نیست، بلکه تلاش برای ایجاد تغییرات حقوقی واقعی، از جمله درج آپارتاید جنسیتی بهعنوان یک جرم مستقل در کنوانسیون جرایم علیه بشریت و تقویت پاسخگویی بینالمللی است.
این شبکه از ملل متحد، دولتها، نهادهای حقوق بشری و جامعهی مدنی خواسته است که اقدامات عملی و هماهنگتری برای پایان دادن به مصونیت عاملان تبعیض ساختاری علیه زنان انجام دهند.
