گزارشگر: ملیحه افضلی
قتل مرموز انوشه محمدی در کابل، بار دیگر نگرانیها دربارهی امنیت زنان فعال در افغانستان را افزایش داده است. او کارمند باسابقهی رسانه، مؤسس «روند آواز جوان» و فعال مدنی بود که روز سهشنبه (۲۸ دلو) در کابل به شکل مرموزی کشته شد. تاکنون جزئیات رسمی و شفاف دربارهی چگونگی این رویداد منتشر نشده است، اما خانواده و همکاران او خواهان رسیدگی جدی و شفاف به این پرونده شدهاند.
اگرچه انگیزهی این قتل هنوز روشن نیست، اما این رویداد را نمیتوان جدا از بستر سیاسی و اجتماعی سالهای اخیر بررسی کرد. پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، فضای عمومی برای زنان به گونهای سیستماتیک محدود شد.
این محدودیتها شامل:
-بسته شدن مکاتب و دانشگاهها برای دختران
-حذف تدریجی زنان از نهادهای دولتی
-بازداشت و سرکوب زنان معترض
-محدودیت شدید بر فعالیت خبرنگاران زن
-وضع مقررات جزایی با تمرکز گسترده بر کنترل رفتار و پوشش زنان
زنان فعال در حوزههای رسانه، ورزش، حقوق بشر و اعتراضات مدنی، بیش از دیگران در معرض تهدید قرار دارند.
فعالان رسانهای میگویند:
«نبود امنیت و نبود پیگیری حقوقی مؤثر، کارکنان رسانه را در وضعیت شکننده قرار داده است.»
تجربهی سالهای اخیر نشان داده است که بیپاسخ ماندن خشونت علیه زنان فعال، پیامدهای گستردهای به همراه دارد:
۱. عادی شدن ترس در زندگی روزمرهی زنان
۲. عادیسازی خشونت علیه زنان
۳. تسریع روند حذف اجتماعی زنان
۴. بیاعتمادی عمیق به نهادهای امنیتی
۵. افزایش افسردگی و انزوای اجتماعی در میان زنان
در واکنش به این رویداد، انجمن زنان خبرنگار افغانستان خواستار تحقیق فوری، شفاف و پاسخگو ساختن عاملان این قتل شده است.
فعالان مدنی نیز تأکید کردهاند که سکوت در برابر چنین حوادثی، به معنای عادیسازی خشونت است.
اگر این پرونده به صورت شفاف بررسی نشود و عاملان آن پاسخگو نگردند، این حادثه نیز به فهرست طولانی خشونتهای بیپاسخ علیه زنان افزوده خواهد شد.
امنیت زنان فعال، تنها مسألهی فردی نیست؛ بلکه معیاری برای سنجش وضعیت حقوق شهروندی و میزان پاسخگویی ساختار قدرت در هر جامعه به شمار میرود.
