معلم، چراغ دانایی و سازنده‌ی آینده‌ی یک جامعه است.
پنجم اکتبر، روز جهانی معلم، فرصتی برای گرامی‌داشت مقام و جایگاه آموزگارانی است که با دانش، تعهد و فداکاری، نسل‌های آینده را تربیت می‌کنند. نهاد نوای زنان برای عدالت و برابری این روز را به تمامی معلمان، استادان و فرهنگیان افغانستان، به‌ویژه معلمان زن که در دشوارترین شرایط چراغ آموزش را روشن نگه داشته‌اند، صمیمانه تبریک و گرامی می‌دارد.
اما در افغانستان امروز، روز معلم نمی‌تواند تنها به تبریک و سخنان تشریفاتی محدود شود. این روز فرصتی است تا از وضعیت دشوار معلمانی سخن بگوییم که طی پنج سال گذشته، در سایه‌ی حاکمیت طالبان، با محرومیت، محدودیت، تبعیض، توهین و تحقیر روبه‌رو بوده‌اند.
معلمانی که مسئولیت سنگین آموزش نسل آینده را بر دوش دارند، با معاش‌های ناچیز و مشکلات شدید اقتصادی زندگی می‌کنند؛ در حالی که شأن و جایگاه اجتماعی آنان نیازمند احترام، امنیت شغلی و تأمین معیشت شایسته است.
این فشارها برای معلمان زن گسترده‌تر بوده است. تبعیض جنسیتی، محدودیت در کار و فعالیت، دخالت در نحوه‌ی پوشش و رفتار اجتماعی و محدودکردن آزادی‌های فردی و حرفه‌ای، کرامت و استقلال معلم زن را خدشه‌دار کرده است.
ما باور داریم که معلم باید بر اساس دانش، توانایی و شایستگی حرفه‌ای خود مورد احترام قرار گیرد، نه بر اساس جنسیت یا معیارهای تحمیلی.
هم‌زمان، محرومیت میلیون‌ها دختر از مکتب و دانشگاه، ضربه‌ای جبران‌ناپذیر بر آینده‌ی آموزش و پیشرفت افغانستان است. کشوری که نیمی از نسل جوان خود را از آموزش محروم کند، نمی‌تواند آینده‌ای روشن و پایدار بسازد.
از همین‌رو، نهاد نوای زنان برای عدالت و برابری نکات ذیل را قابل یادآوری می‌داند:
• این نهاد محرومیت دختران از آموزش را محکوم می‌کند و خواهان بازگشایی فوری و بدون قید و شرط مکاتب و دانشگاه‌ها به روی آنان است.
• تبعیض جنسیتی علیه معلمان و زنان را مردود می‌داند.
• خواستار تأمین معاش عادلانه، امنیت شغلی و شرایط مناسب کاری برای معلمان است.
• هرگونه توهین، تحقیر و برخورد غیرانسانی با معلمان، به‌ویژه معلمان زن، را محکوم می‌کند.
• خواهان پایان محدودیت‌های تبعیض‌آمیز علیه زنان در عرصه‌ی آموزش و کار است.
• از جامعه‌ی جهانی و نهادهای حقوق بشری می‌خواهد وضعیت آموزش و حقوق معلمان و دانش‌آموزان افغانستان را جدی‌تر پی‌گیری کنند.
ما در برابر سیاست‌هایی که آموزش را محدود، زنان را حذف و معلمان را تحت فشار قرار می‌دهد، سکوت نخواهیم کرد.
در روز جهانی معلم، به همه آموزگاران افغانستان می‌گوییم: رنج و تلاش شما فراموش نخواهد شد. شما ستون آموزش این سرزمین هستید و هیچ محدودیتی نمی‌تواند ارزش دانش و رسالت شما را از میان ببرد.
به امید روزی که هیچ دختری از مکتب محروم نباشد، هیچ معلمی تحقیر نشود، هیچ آموزگاری با معاش ناچیز زندگی نکند و هیچ انسانی به دلیل جنسیت از حق آموزش و کار محروم نگردد.
آموزش، حق است؛ نه امتیاز.
معلم، شایسته احترام است؛ نه تحقیر.
آینده‌ی افغانستان، بدون آموزش آزاد و برابر ساخته نخواهد شد.
روز جهانی معلم به همه‌ی معلمان و فرهنگیان افغانستان مبارک باد.
نهاد نوای زنان برای عدالت و برابری
۵ اکتوبر ۲۰۲۶
