آمارهای رسمی رسانههای کشور، نهادهای معتبر بینالمللی و واقعیتهای میدانی در افغانستان، نشان میدهد که آمار خودکشی، بهویژه در میان دختران جوان، به گونهای بیپیشینه افزایش یافته است.
در حالیکه بررسیهای جهانی نشان میدهد در سراسر جهان، آمار خودکشی در میان مردان، بهویژه پسران جوان، بیشتر است؛ اما این پدیدهی شوم در افغانستان، برخلاف دادههای جهانی، در میان دختران جوان شیوع یافته است.
«صدای زنان افغانستان» با شماری از دختران جوان، به هدف یافتن علت گسترش خودکشی، گفتوگوهایی انجام داده است. مصاحبهشوندگان، ضمن ابراز نگرانی از شیوع این پدیده، به دلایل آن پرداختهاند.
نصیبه، طلبهی یک مدرسهی دینی، علت افزایش خودکشی میان دختران را «فشارهای روانی جامعه، اعمال تبعیض میان پسران و دختران و نادیدهگرفتهشدن از سوی خانواده» میداند.
به گفتهی او، وقتی دختران با انواع تبعیض در جامعه مواجه میشوند، هویت و کرامت انسانیشان به حاشیه رانده میشود و در برابر خود بنبستی میبینند که ممکن است سرانجام به خودکشی یا خودسوزی بینجامد.
ثریا، یکی دیگر از مصاحبهشوندگان که با صدای زنان افغانستان گفتوگو کرده، باور دارد که خشونتهای خانوادگی، ازدواجهای اجباری و زیرسن، از علتهای اصلی خودکشی در میان دختران جوان است.
به گفتهی ثریا، دخترانی که با صدها امید و آرزو بزرگ میشوند و برای آیندهی خود و جامعهیشان رؤیا دارند، ناگهان به کودکهمسری داده میشوند؛ در چنین وضعیتی، ایجاد شکاف و شوک اجتماعی و خانوادگی دور از انتظار نیست.
برخی دیگر از مصاحبهشوندگان تأکید میکنند که «فقر، سلب آزادیهای انسانی، محدودیتهای دستوپاگیر و جلوگیری از آموزش و پیشرفت دختران» در افزایش آمار خودکشی تأثیر چشمگیر دارد.
آنان تصریح میکنند که این عوامل، در کنار هم، به مدیریت نشدن خشم و افزایش سطح افسردگی در میان دختران دامن میزند. این در حالی است که شاخصهای جهانی، افسردگی را یکی از عوامل مرگساز میدانند.
سرکوب و ممنوعیت همهجانبهی زنان که در حال حاضر از کار و فعالیتهای اجتماعی محروماند، آنان را در وضعیت انزوا و افسردگی قرار داده است. نیمی از جمعیت کشور، بر اثر سیاستهای ضدبشری و غیرانسانی رژیم حاکم، از آیندهی خود مأیوس شدهاند؛ در چنین شرایطی، افزایش سطح افسردگی قابل پیشبینی است.
پیش از این، نهادهای معتبر بینالمللی، از جمله صندوق حمایت از کودکان ملل متحد (یونیسف)، در گزارشی هشدار داده بود که میزان افسردگی در میان شهروندان افغانستان، بهویژه دختران محرومشده از مکتبها و دانشگاهها، افزایش یافته است.
با اینحال، رژیم طالبان بدون توجه به این آمارهای تکاندهنده، امسال نیز برای پنجمین سال متوالی، زنان و دختران کشور را از رفتن به مکتبها و دانشگاهها محروم کردهاند.
در جمعبندی میتوان گفت که نهتنها کاهش آمار خودکشی قابل انتظار نیست، بلکه با ادامهی سیاستهای تبعیضآمیز رژیم طالبان، افزایش این آمار محتملتر به نظر میرسد.
پینوشت: عکس از انترنت
