نویسنده: مستوره مبارز
جنبش فرخنده با نشر اعلامیهی رسمی، گزارش تلویزیون طلوع دربارهی پروندهی قتل فرخنده را «جعلی، یکطرفه و خلاف معیارهای قانونی و خبرنگاری» توصیف کرده است. این جنبش میگوید مستند طلوع، که اکنون زیر کنترل طالبان فعالیت میکند، بدون رعایت اصول تحقیق بیطرفانه و بدون مراجعه به منابع معتبر نشر شده و تلاش دارد حقیقت را وارونه جلوه دهد. به گفتهی آنان، در این مستند عمداً یکی از مهمترین واقعیتهای پرونده حذف شده است؛ اینکه فرخنده کودکهمسر بود و تنها ۴۵ روز پس از ازدواج، به گونهی مرموز در خانهی شوهرش کشته شد.
جنبش فرخنده تأکید میکند که در حکومت طالبان هیچ نوع روند قضایی مستقل وجود ندارد و نمیتوان از آنان انتظار عدالت داشت. این جنبش از نهادهای بینالمللی و نهادهای حقوق بشری خواسته است که پروندهی قتل فرخنده را به گونهی مستقل و مطابق معیارهای جهانی بررسی کنند.
در اعلامیه آمده است که برنامهی «دهلیزها» به جای تلاش برای کشف حقیقت، عملاً به دفاع از روایت حاجی احسان، خُسور فرخنده، که در این قضیه متهم است، پرداخته است. طبق معیارهای قضایی، متهم باید از پشت میلههای زندان صحبت کند؛ اما در این مستند، متهم از داخل خانهی لوکس و مفشن خود ظاهر میشود و هیچ تلاشی برای گفتوگو با خانوادهی فرخنده دیده نمیشود؛ موضوعی که جنبش آن را نقض آشکار اصول رسانهای میداند. به باور آنان، دلیل این سکوت آن است که حاجی احسان و شبکهی مافیاییاش اجازهی هیچ مصاحبهای را نمیدهند و خانوادهی قربانی از زمان وقوع حادثه تاکنون به گونهی عاطفی گروگان گرفته شدهاند.
در این مستند، بیش از بیست دقیقه تنها با دو فرد مصاحبه شده است: خود حاجی احسان و یکی از کارکنان شرکت او؛ در کنار آنان، سخنگوی قومندانی امنیه طالبان نیز حضور دارد. جنبش فرخنده میگوید دهها پرسش مهم در این گزارش بیپاسخ مانده است؛ از جمله: چرا با وجود امکانات کافی، جسد ابتدا به یک شفاخانهی ابتدایی منتقل شد و توسط طب عدلی مورد بررسی قرار نگرفت؟ چرا جنازه پیش از بررسی محل واقعه به پروژهی تایمنی انتقال داده شد؟ چرا شوهر فرخنده، که یکی از متهمان اصلی پرونده است، تاکنون تحت توقیف قرار نگرفته است؟ و چرا جنازه به سرعت دفن شد و اجازهی بررسیهای بیشتر داده نشد؟ به گفتهی فعالان، این پرسشهای مهم هنوز هیچ پاسخی دریافت نکرده است.
به باور جنبش فرخنده، مستند طلوع به جای بررسی حقیقت، عملاً پیام تبلیغاتی حاجی احسان را پخش کرده است. آنان میگویند او در این برنامه بیشتر دربارهی ثروت، خانهی مجلل و عروسی پرمصرف خود صحبت کرده تا دربارهی واقعیت قتل فرخنده. جنبش تأکید میکند که افغانستان سالهاست گرفتار ساختارهای مافیایی است و افراد صاحب قدرت و پول میتوانند حقیقت را پنهان و صدای مظلومان را خاموش کنند.
اعلامیه میافزاید که با وجود تلاشهای پیوستهی فعالان حقوق زنان و جوانان، هنوز هیچ اقدام مؤثر و جدی برای روشنشدن حقیقت صورت نگرفته و فضای بیتفاوتی عمومی باعث شده که «هر روز فرخندههای دیگری قربانی شوند». این در حالی است که گزارش «دهلیزها» در وضعیتی نشر میشود که حق دسترسی به اطلاعات در حاکمیت دِفکتوی طالبان وجود ندارد و هیچ نوع نظارت ملی یا بینالمللی بر موارد نقض حقوق بشری در افغانستان ممکن نیست.
