خطاب به دولت جمهوری اسلامی ایران، کمیساریای عالی ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR)، نهادهای بینالمللی مدافع حقوق بشر، سازمانهای حامی حقوق زنان و رسانههای آزاد جهان!
نهاد نوای زنان برای عدالت و برابری (VOWJE) با نگرانی عمیق و احساس مسئولیت انسانی و حقوقی، بازداشت هدیه صاحبزاده، فعال حقوق زنان و اجتماعی، به همراه همسرش طارق رسا و خطر احتمالی اخراج اجباری آنان به افغانستان را به شدت نگرانکننده میداند و خواهان مداخلهی فوری نهادهای مسئول و سازمانهای بینالمللی برای حفاظت از جان، آزادی و امنیت این زوج است.
بازداشت یک زن فعال اجتماعی و مدافع حقوق زنان، بهویژه در شرایطی که احتمال بازگرداندن اجباری او به افغانستان مطرح است، موضوعی نیست که بتوان از کنار آن بیتفاوت گذشت. افغانستان تحت حاکمیت طالبان به یکی از خطرناکترین محیطها برای زنان، فعالان حقوق بشر، مدافعان آزادی و افرادی تبدیل شده است که به دلیل فعالیتهای مدنی و دیدگاههای خود ممکن است با تهدید، تعقیب، بازداشت خودسرانه و آزار مواجه شوند.
هدیه صاحبزاده از جمله زنانی است که در عرصهی فعالیتهای اجتماعی و حمایت از حقوق زنان حضور داشته است. در چنین شرایطی، هرگونه تصمیم برای بازگرداندن او به افغانستان، بدون بررسی دقیق سوابق فعالیتها، شرایط فردی و خطرهای احتمالی، میتواند امنیت و آیندهی او را با تهدیدی جدی روبهرو سازد. همچنین وضعیت همسرش، طارق رسا، باید به صورت مستقل و با درنظرگرفتن شرایط امنیتی و خانوادگی آنان بررسی شود.
بازگرداندن اجباری، راهحل یک پروندهی مهاجرتی نیست؛ بلکه ممکن است آغاز یک فاجعهی انسانی باشد.
ما یادآوری میکنیم که اصل عدم بازگرداندن اجباری (Non-Refoulement)، از اصول بنیادین حقوق بینالملل پناهندگان و حقوق بشر است. بر اساس این اصل، هیچ فردی نباید به سرزمینی بازگردانده شود که در آن با خطر واقعی شکنجه، رفتار غیرانسانی، آزار و تهدید جدی علیه جان و آزادی خود روبهرو باشد. بنابراین، مقامهای مسئول ترکیه مکلفاند پیش از هرگونه تصمیم دربارهی اخراج، خطرهای احتمالی را به صورت فردی، مستقل، دقیق و منصفانه ارزیابی کنند.
ما تأکید میکنیم که وضعیت پناهجویان نباید صرفاً بر اساس مسائل اداری، اقامتی یا مهاجرتی بررسی شود؛ بلکه جان، کرامت انسانی، سابقهی فعالیتهای مدنی و خطرهای احتمالی امنیتی آنان باید در مرکز هر تصمیمگیری قرار داشته باشد.
بر همین اساس، خواستههای فوری و مشخص ما از دولت ایران و نهادهای بینالمللی چنین است:
۱. توقف فوری هرگونه روند اخراج اجباری هدیه صاحبزاده و همسرش طارق رسا تا زمان بررسی کامل و عادلانه پروندهی آنان؛
۲. تضمین امنیت جسمی و روانی این زوج و جلوگیری از هرگونه بدرفتاری، تهدید، فشار یا نقض حقوق آنان در دوران بازداشت؛
۳. اعلام شفاف محل نگهداری، وضعیت حقوقی و شرایط فعلی آنان و فراهمکردن امکان تماس با خانواده و نمایندگان قانونیشان؛
۴. فراهمسازی دسترسی فوری و بدون محدودیت به وکیل مستقل، مترجم و مشاورهی حقوقی، به منظور دفاع مؤثر از حقوق آنان؛
۵. بررسی مستقل سوابق فعالیتهای اجتماعی و حقوق بشری هدیه صاحبزاده و ارزیابی خطرهایی که ممکن است در صورت بازگرداندن او به افغانستان متوجه جان و آزادیاش شود؛
۶. مداخلهی فوری کمیساریای عالی ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) برای نظارت بر پرونده، جلوگیری از بازگرداندن اجباری و اطمینان از رعایت اصول حمایت بینالمللی از پناهجویان؛
۷. درخواست از گزارشگران ویژهی ملل متحد، بهویژه گزارشگر ویژهی وضعیت حقوق بشر در افغانستان و گزارشگر ویژهی خشونت علیه زنان و دختران، برای توجه فوری به این پرونده و پیگیری وضعیت این زوج؛
۸. درخواست از سازمانهای بینالمللی مدافع حقوق زنان، نهادهای حقوق بشری و رسانههای آزاد برای انعکاس صدای این دو نفر و جلوگیری از هرگونه اقدام شتابزدهای که امنیت و آیندهی آنان را به خطر اندازد.
ما باور داریم که دفاع از حقوق زنان و پناهجویان نباید به مرزهای جغرافیایی، سیاسی و اداری محدود شود. حمایت از انسانی که به دلیل شرایط ناامن و نگرانیهای جدی حقوق بشری نیازمند پناه و حفاظت است، مسئولیتی مشترک و تعهدی انسانی است.
امروز هدیه صاحبزاده و طارق رسا به حمایت، توجه و اقدام فوری نیاز دارند. فردا ممکن است برای جلوگیری از یک آسیب جبرانناپذیر بسیار دیر باشد. جامعهی جهانی نباید منتظر وقوع یک فاجعه بماند تا مسئولیت خود را به یاد آورد.
ما از دولت جمهوری اسلامی ایران میخواهیم که امنیت و کرامت انسانی این زوج را تضمین کند. از ملل متحد و نهادهای بینالمللی میخواهیم که از موضع نگرانی فراتر رفته و برای حفاظت از آنان اقدام عملی و فوری انجام دهند.
صدای دادخواهی ما روشن و بدون ابهام است:
نه به اخراج اجباری؛ نه به بازگرداندن انسانها به خطر؛ بلی به عدالت، امنیت، آزادی و کرامت انسانی.
اجازه ندهید هدیه صاحبزاده و طارق رسا در میان سکوت و بیتفاوتی نهادهای مسئول، با خطر بازگرداندهشدن به شرایطی روبهرو شوند که ممکن است جان و آزادی آنان را تهدید کند.
پیش از آنکه دیر شود، اقدام کنید. جان انسانها نباید قربانی بیتفاوتی و تأخیر شود.
با احترام و درخواست اقدام فوری
نهاد نوای زنان برای عدالت و برابری (VOWJE)
صدای زنان برای عدالت و برابری (Voice of Women for Justice and Equalit)









