گزارشگر: ملیحه افضلی
با نزدیکشدن فصل زمستان، مشکلات مهاجران افغانستانی در پاکستان نگرانکنندهتر شده است. سردی هوا، نبود اسناد قانونی، عملیات گستردهی پلیس، فساد اداری و بستهبودن راههای قانونی مهاجرت، هزاران خانوادهی مهاجر را در وضعیت غیرقابلتحمل قرار داده است. این گزارش با اتکا بر روایت شاهدان، یافتههای محلی و تحلیل گزارشهای بینالمللی، تصویری روشن از یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی مهاجران افغانستانی ارائه میدهد.
در شرایطی که مهاجران افغانستانی هیچ کار رسمی و درآمد ثابتی ندارند، فساد پلیس پاکستان به مشکل بزرگتری تبدیل شده است. مهاجران میگویند:
– پولیس اجازهی کار نمیدهد مگر در بدل پرداخت پول.
– در عملیات خانهبهخانه، برخی مأموران در برابر رشوه از بازداشت خانوادهها خودداری میکنند.
-دکانداران را تهدید میکنند که «به افغانستانیها کار ندهند» و در صورت سرپیچی، جریمه خواهند شد.
اکثریت مهاجرانی که اکنون در پاکستان زندگی میکنند، زمین و خانههایشان را در افغانستان فروختهاند تا بتوانند برای کیسهای P1 و P2 (که فعلاً متوقف شدهاند) به پاکستان بیایند. بستهشدن این مسیرهای مهاجرتی باعث شده هزاران خانواده در پاکستان گیر بمانند و هیچ منبع مالی برای ادامهی زندگی نداشته باشند. بسیاری میپرسند:
«اگر پلیس ما را دیپورت کند، در افغانستان کجا برویم؟ با چه خانه و چه پولی زندگی را دوباره شروع کنیم؟»
به تاریخ ۱۳ نومبر ۲۰۲۵، ساعت ۲:۳۰ بعدازظهر، پلیس پاکستان با دو موتر نظامی وارد شهرک «فیصلتاون» شد. یکی از موترها در سمت چپ بلاک و دیگری در سمت راست توقف کرد. نیروها سپس وارد بلاکهای MB، ریزدن، الحرمین و مهربانتاور شدند و عملیات بازداشت مهاجران افغان آغاز شد.
بهگفتهی شاهدان عینی:
– حدود ۴ مرد، ۲ زن و ۶ کودک بازداشت شدند.
– در میان بازداشتشدگان، دو نفر دارای کیس P2 بودند.
-دو کارمند پیشین دولت افغانستان، از جمله یک نظامی سابق نیز بازداشت شدند.
– کسانی که اسناد معتبر هم داشتند، از خطر بازداشت در امان نماندند.
فشار پلیس تنها به بازداشتها محدود نبود. شام همان روز، ساعت ۷ شب، مسئولان آپارتمانها و نیروهای امنیتی اعلام کردند: «تمام خانوادههای افغانستانیها باید تا ساعت ۹ شب ویزهها و اسناد خود را به دفتر بلاک تحویل بدهند. هر خانوادهای که سند تسلیم نکند، باید خانه را ترک کند؛ در غیر آن بازداشت خواهد شد.»
این اعلان ناگهانی موجی از وحشت و بیسرپناهی ایجاد کرد. بسیاری از خانوادهها خانههای خود را ترک کردند و شب را در پارکها یا خانهی اقارب در مناطق دورتر سپری کردند. زنان، کودکان و سالمندان شب سختی را با ترس، سردی و بیخبری گذراندند.
به گفتهی یکی از ساکنان: «شبها در پارک میمانیم تا اگر پولیس داخل بلاک شد، ما را پیدا نکند. هوا سرد است، اما ترس شدیدتر است.»
یک فعال حقوق زن که یک ماه است در جاهای مخفی زندگی میکند، میگوید: «چند زن به بهانهی کمک آمدند. فردایش پلیس داخل منطقه شد و شمارههای خانههای همان بلاک را یادداشت کرد. ما شبانه فرار کردیم و در یک قریهی دوردست خانه گرفتیم. کسی نمیداند ما افغانستانی هستیم. شبها برای خرید نان با چادری بیرون میشویم که مبادا شناسایی شویم.»
طبق گزارش ملل متحد، ۹۰ درصد مردم افغانستان زیر خط فقر قرار دارند و میلیونها نفر روزانه از یک یا دو وعدهی غذایی خود میگذرند. این بحران غذایی به مهاجران در پاکستان نیز سرایت کرده است؛ اکثر خانوادهها فقط دو وعدهی غذا دارند:
صبح چای و نان، شب دال و برنج.
کودکان با سوءتغذیه، کموزنی و توقف رشد مواجهاند و سالمندان در اثر سردی و غذای ناکافی در خطر مرگ قرار دارند. نبود سیستم گرمایشی و ناتوانی در پرداخت بل گاز، وضعیت را بدتر کرده است.
به گزارش UNHCR، تاکنون بیش از ۳٫۴ میلیون مهاجر افغانستانی از پاکستان و ایران اخراج شدهاند. افغانستان اما ظرفیت اقتصادی، بودجه، خدمات صحی و زیرساخت اجتماعی برای جذب این حجم جمعیت را ندارد. ادامهی روند اخراجها میتواند منجر شود به:
افزایش شدید نرخ بیکاری، گسترش فقر خانوادگی، افزایش بیسرپناهی، کمبود منابع غذایی و شهری، گسترش کار کودکان و ازدواجهای اجباری.
اخراج، بیسرپناهی، ترس، سردی، نبود آموزش و سوءتغذیه آیندهی هزاران کودک را مبهم و تاریک کرده است. در افغانستان نه مکتب است، نه امنیت و نه فرصت رشد؛ ادامهی این وضعیت تنها به عمیقترشدن بحران و گسترش رنج مردم خواهد انجامید.
پینوشت: عکس از انترنت
