امنیت ادعایی و مصونیت امتیازی طالبان

نویسنده: سائمه سلطانی

کمیسیون تماس طالبان اعلام کرده است که لیلما ولی حکیمی به کشور بازگشته است. این کمیسیون که تحت عنوان «کمیسیون تماس با شخصیت‌های افغانستان» فعالیت می‌کند، از بازگشت لیلما ولی حکیمی، وکیل مردم ننگرهار در پارلمان دولت پیشین، خبر داده است.

طالبان برای شخصیت‌های حقوقی دولت پیشین پس از بازگشت، کارت مصونیت می‌دهند. بازگشت این زنان بلندپایه در حالی مطرح می‌شود که هنگام ورود طالبان به پایتخت، آنان با ادعای در خطر بودن جان‌شان، درخواست پناهندگی به کشورهای غربی را داده بودند. اما اکنون توسط گروهی در کشور استقبال می‌شوند که پنج سال قبل مدعی ترور از سوی آن بودند. بازگشت شخصیت‌های حقوقی پیشین با استقرار رژیم طالبان موضوع عادی نیست و می‌تواند به سفیدنمایی این گروه منجر شود. طالبان می‌توانند با نشر خبر بازگشت زنان دولت پیشین، مدعی امن بودن افغانستان برای زنان شوند.

در حالی‌که فضای سرکوب در کشور حاکم است؛ زنان حق بیرون شدن از خانه و حق بلند کردن صدای‌شان را ندارند. درج تصویر زنان در تذکره‌های‌شان ممنوع است. حق آموزش و کار از زنان سلب شده است. ازدواج اجباری، بد دادن، ازدواج با کودکان و فروش زنان در نوجوانی و طفولیت اوج گرفته است. فقر بیش از پیش زنانه شده است. اقلیت‌های جنسیتی در معرض سانسور و تهدید ترور قرار دارند.

از سوی دیگر، توزیع کارت‌های مصونیت به بازگشت‌کنندگان دولت پیشین نشان‌دهنده‌ی این است که این افراد از نگاه طالبان به‌عنوان مجرمینی شناخته می‌شوند که بخشیده شده‌اند.

از طرفی، توزیع این کارت‌ها نوعی دسته‌بندی و امتیازبخشی میان عامه‌ی مردم و مقامات دولت پیشین ایجاد می‌کند؛ طوری که تضمین امنیت یک دسته‌ی کوچک برای طالبان مهم‌تر از امنیت سایر گروه‌های مردمی می‌شود. بناءً، امنیت در سایه‌ی حاکمیت طالبان به امتیازی تبدیل شده است که افراد نزدیک به مرجع قدرت می‌توانند از آن برخوردار باشند.‌

هم‌چنان این کارت‌ها نشان می‌دهد که امنیت و مصونیت برای همه وجود ندارد و تنها برای عده‌ای مشخص تأمین می‌شود که امنیت‌شان از مجرای ارتباط با مرجع قدرت حاصل می‌گردد.

این موضوع در حالی تناقض ادعای طالبان درباره‌ی امنیت را آشکار می‌سازد که این گروه همواره مدعی تأمین امنیت در سراسر کشور بوده‌اند، اما اکنون ناگزیرند برای حفظ جان مقامات دولت پیشین کارت‌های تضمین امنیت صادر کنند. علاوه بر این، توزیع کارت‌های مصونیت به زنان بلندپایه‌ی دولت پیشین نشان می‌دهد که در روابط قدرت، زنان طبقه‌ی قدرتمند لزوماً همان دشواری‌ها، محرومیت‌ها و بی‌عدالتی‌های جنسیتی را که اکثریت زنان در طبقات پایین جامعه تجربه می‌کنند، تجربه نمی‌کنند. وضعیت زنان در نسبت با قدرت یک‌سان نیست و نمی‌توان آن را صرفاً بر اساس جنسیت تحلیل کرد.

پی‌نوشت: عکس از انترنت