جنبش‌های اعتراضی زنان و فعالان جامعه‌ی مدنی افغانستان با دقت سخنرانی خانم سعیده میرزیایوا، رئیس اداره‌ی ریاست‌جمهوری ازبکستان، را دنبال کرده‌اند.
آنان در این بیانیه ضمن استقبال از پیشرفت‌های ازبکستان در زمینه‌ی مشارکت سیاسی زنان، از جمله حضور ۳۸ درصدی زنان در پارلمان این کشور، گفته‌اند که این دستاورد را گامی مهم برای تقویت مشارکت سیاسی زنان در منطقه می‌دانند.
با این حال، این گروه‌ها از سکوت خانم میرزیایوا درباره‌ی وضعیت زنان و دختران افغانستان ابراز نگرانی و ناامیدی کرده‌اند. در بیانیه آمده است که زمانی که یک زن در جایگاه رهبری در یک مجمع جهانی درباره‌ی پیشرفت حقوق و مشارکت سیاسی زنان در کشور خود سخن می‌گوید، انتظار می‌رود زنان آن سوی مرز را نیز به یاد داشته باشد؛ زنانی که بیش از پنج سال است از آموزش، تحصیلات دانشگاهی، اشتغال، آزادی رفت‌وآمد و مشارکت در زندگی عمومی محروم شده‌اند.
در ادامه‌ی بیانیه آمده است که این تناقض میان حمایت از حقوق و مشارکت سیاسی زنان از یک‌سو و سکوت در برابر محرومیت سیستماتیک زنان در افغانستان از سوی دیگر، قابل نادیده گرفتن نیست.
جنبش‌های اعتراضی زنان و فعالان مدنی هم‌چنین نسبت به نحوه‌ی مطرح‌شدن افغانستان در این سخنرانی ابراز نگرانی کرده‌اند. به گفته‌ی آنان، تمرکز بر افغانستان از منظر همگرایی اقتصادی، مسیرهای ترانزیتی و امنیت منطقه‌ای، بدون پرداختن روشن به نقض سیستماتیک حقوق زنان، حذف آنان از زندگی عمومی و محرومیت بخش بزرگی از جمعیت از مشارکت سیاسی، تصویری ناقص از واقعیت افغانستان ارائه می‌کند.
در این بیانیه تأکید شده است: «در برابر آپارتاید جنسیتی، سکوت بی‌طرفی نیست؛ سکوت می‌تواند به عادی‌سازی آن کمک کند.
این گروه‌ها در عین حال اهمیت همکاری منطقه‌ای، توسعه اقتصادی، تجارت و امنیت مشترک را رد نکرده و گفته‌اند که هیچ راه، کریدور تجاری یا پروژه‌ی انرژی نمی‌تواند در شرایطی که نیمی از جمعیت یک کشور از مشارکت محروم هستند، ثبات پایدار و فراگیر ایجاد کند. آنان تأکید کرده‌اند که امنیت پایدار زمانی معنا پیدا می‌کند که حقوق، آزادی‌ها و کرامت همه شهروندان، از جمله زنان و دختران، مورد حمایت قرار گیرد.
جنبش‌های اعتراضی زنان و فعالان مدنی افغانستان در این بیانیه از دولت ازبکستان و مقام‌های این کشور، به‌ویژه زنان در جایگاه‌های رهبری و تصمیم‌گیری، خواسته‌اند ممنوعیت‌های اعمال‌شده بر آموزش، تحصیلات عالی و اشتغال زنان و دختران افغانستان را به صورت صریح و علنی محکوم کنند.
آنان هم‌چنین خواستار آن شده‌اند که تعاملات سیاسی و اقتصادی با طالبان در چارچوب تعهدات بین‌المللی و حقوق بشری انجام شود و این تعاملات با پیشرفت‌های ملموس در زمینه‌ی بازگرداندن حقوق زنان به آموزش، کار، آزادی رفت‌وآمد و مشارکت در زندگی عمومی پیوند داشته باشد.
در بخش دیگری از بیانیه، از کشورهای منطقه خواسته شده است از تلاش‌های بین‌المللی برای به‌رسمیت‌شناختن آپارتاید جنسیتی به‌عنوان جرم در حقوق بین‌الملل حمایت کنند.
این گروه‌ها هم‌چنین بر گسترش بورسیه‌ها و فرصت‌های آموزشی حضوری و آنلاین برای زنان و دختران افغانستان تأکید کرده و خواستار آن شده‌اند که زنان افغانستان در تمامی گفت‌وگوهای منطقه‌ای و بین‌المللی درباره‌ی آینده‌ی این کشور، نمایندگی مستقیم و معنادار داشته باشند.
در پایان بیانیه آمده است که همبستگی میان زنان مرز نمی‌شناسد و زنان دارای جایگاه‌های رهبری و تصمیم‌گیری در کشورهای مختلف باید از موقعیت خود برای دفاع از حقوق زنان افغانستان استفاده کنند.
جنبش‌های اعتراضی زنان و فعالان مدنی افغانستان هشدار داده‌اند که سکوت در برابر نقض گسترده و سیستماتیک حقوق زنان و دختران در افغانستان می‌تواند به عادی‌سازی سرکوب، حذف زنان از جامعه و محدودیت‌های گسترده علیه آنان منجر شود.
پی‌نوشت: عکس از انترنت
