گزارشگر: محیا امید
در تالار ستارهی آسیا در شهر هرات، نمایشگاه ویژهای زیر نام «عید بازار زنان» با همکاری دفتر تیکا و اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان در حال برگزاری است. این عید بازار در تاریخ ۲۶ ثور آغاز شده و تا شب عید قربان ادامه خواهد داشت.
در این نمایشگاه حدود پنجاه غرفه برای زنان و دختران نوجوان آماده شده که در آن تولیدات و صنایع دستیشان را به نمایش گذاشتهاند.
در غرفههای این نمایشگاه، لباسهای سنتی، خامکدوزی، لباسهای دستدوز، قالینهای دستی، ترشیباب، شیرینیها و انواع خوراکیهای خانگی که توسط خود زنان ساخته شده، به نمایش و فروش گذاشته شده است. بیشتر فروشندهها میگویند که این محصولات را در خانه تهیه میکنند و عید بازار فرصتی شده تا بتوانند کار و هنر خود را به دیگران معرفی کنند.
شماری از زنان اشتراککننده میگویند که با وجود محدودیتها، تلاش میکنند از طریق صنایع دستی و تولیدات خانگی به اقتصاد خانواده کمک کنند. آنان میگویند بسیاری از زنان پس از محدود شدن فرصتهای کاری، به کارهای خانگی و تولیدات دستی روی آوردهاند تا بتوانند بخشی از نیازهای اقتصادی خانوادههایشان را تأمین کنند.
برخی از بازدیدکنندگان نیز از برگزاری چنین برنامههایی استقبال کرده و میگویند که این نمایشگاه باعث میشود زنان بتوانند تولیدات و تواناییهای خود را بیشتر به نمایش بگذارند و با مشتریان بیشتری ارتباط برقرار کنند.
با این حال، اشتراککنندگان و فعالان این بخش از برخی چالشها و محدودیتها نیز یاد میکنند. به گفتهی آنان، کمبود تبلیغات کافی برای معرفی چنین برنامههایی باعث شده شمار زیادی از مردم از برگزاری این عید بازار آگاهی نداشته باشند. همچنان محدودیت در حضور و بازدید برخی اقشار، بهویژه مردان، سبب شده فرصت فروش و معرفی محصولات برای زنان محدودتر شود.
به گفتهی شماری از زنان اشتراککننده، در این نمایشگاه افرادی بهعنوان ناظر حضور دارند که وظیفهیشان بررسی روند کار، نظم، و رفتوآمد بازدیدکنندگان است. اما برخی از اشتراککنندگان میگویند که این ناظران، اطلاعات داخلی نمایشگاه را به مسئولان امر به معروف منتقل میکنند؛ موضوعی که به گفتهی آنان باعث افزایش نگرانی، ترس و محدودیت در فضای نمایشگاه شده است.
این در حالی است که بسیاری از زنان در افغانستان در سالهای اخیر فرصتهای کاری و استقلال اقتصادی خود را از دست دادهاند و اکنون صنایع دستی و تولیدات خانگی به یکی از معدود راههای درآمد برای شماری از آنان تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، برگزار شدن نمایشگاههایی مانند عید بازار زنان، هرچند در فضایی محدود و در زمان کوتاه، برای بسیاری از زنان اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا این برنامهها فرصتی فراهم میکند تا بتوانند هنر، مهارت و تولیدات خود را مستقیماً به نمایش بگذارند و بخشی از محصولاتشان را به فروش برسانند.
فعالان این بخش میگویند که ادامه و گسترش چنین برنامههایی میتواند در حمایت از زنان صنعتکار و تشویق تولیدات داخلی نقش مهمی داشته باشد؛ بهویژه در شرایطی که بسیاری از زنان همچنان با محدودیتهای اقتصادی و اجتماعی روبهرو هستند.
برگزارکنندگان نیز میگویند که این عید بازار همهساله به مناسبت عید قربان و عید رمضان برگزار میشود تا زنان بتوانند تولیدات و هنرهای دستیشان را به نمایش بگذارند و فرصت بیشتری برای فروش محصولات خود پیدا کنند.
اکنون با ماندن پنج روز تا پایان این نمایشگاه، بسیاری از فروشندهها امیدوار هستند که در روزهای مانده بتوانند فروش بهتری داشته باشند. آنان میگویند امسال نسبت به سالهای گذشته میزان دید و بازدید کمتر شده و فروشات نیز کاهش یافته است، اما با وجود همه دشواریها همچنان تلاش میکنند محصولات و هنرهایشان را حفظ و به بازار عرضه کنند.
