گزارشگر: ملیحه افضلی
در سالهای اخیر، وضعیت زنان و دختران در افغانستان به گونهی بیسابقهای رو به وخامت گذاشته است.
از زمان حاکمیت دوبارهی گروه طالبان، زنان از اساسیترین حقوق خود، بهویژه آموزش و حضور در جامعه، محروم شدهاند. نزدیک به پنج سال است که دختران از رفتن به مکاتب و دانشگاهها بازماندهاند و به صورت سیستماتیک از عرصههای اجتماعی کنار زده شدهاند.
این محدودیتها نهتنها باعث نگرانی عمیق زنان افغانستان شده، بلکه واکنش گستردهی جامعهی جهانی را نیز در پی داشته است.
ریچارد بنت، ادامهی ممنوعیت ورود زنان به دفاتر ملل متحد را محکوم کرده و آن را حملهای غیرقابل توجیه به حق کار زنان دانسته است.
ادامهی این روند میتواند پیامدهای گسترده و چندبعدی برای جامعهی افغانستان داشته باشد، از جمله:
۱. ایجاد فضای ترس و سرکوب در جامعه
۲. کاهش فعالیتهای مدنی و اجتماعی
۳. گسترش محرومیت آموزشی
۴. تأثیر منفی بر آیندهی نسل جوان
۴. انزوای اجتماعی و فرهنگی جامعه
در درازمدت، این وضعیت میتواند سبب مشکلات زیر گردد:
۱. افزایش مشکلات روحی و روانی
۲. رشد بیکاری
۳. افزایش خشونتهای خانوادگی
۴. افزایش مهاجرت جوانان
۵. گسترش بیسوادی
۶. تشدید فقر
۷. افزایش ازدواجهای اجباری
با وجود محدودیتها، زنان افغانستان در برابر این وضعیت سکوت نکرده و با وجود خطرات، به اعتراض و دادخواهی ادامه دادهاند.
با این حال، این تلاشها تاکنون نتیجهی قابل توجهی نداشته است و زنان همچنان از ابتداییترین حقوق خود محروماند.
ملاله یوسفزی، فعال حقوق بشر و برندهی جایزهی صلح نوبل، در سخنرانی خود در دانشگاه هاروارد از جامعهی جهانی خواسته است که حمایت از حقوق زنان افغانستان را در اولویت قرار دهند. او تأکید کرده که حقوق زنان باید شرط غیرقابل مذاکره در هر نوع گفتوگو با طالبان باشد.
گزارشها نشان میدهد که محدودیتها علیه زنان هر روز افزایش مییابد. از جمله:
۱. ممنوعیت حضور زنان در پارکها، محافل و جشنها
۲. محدودیت در تماشای برنامههای فرهنگی مانند نوروز و بازیهای محلی
۳. بازداشت و شکنجهی زنان معترض و فعالان حقوق زن
بهعنوان نمونه، در ولایت هرات، افرادی به دلیل نشر مطالب در حمایت از بازگشایی مکاتب دخترانه بازداشت و تحت فشار قرار گرفتند.
همچنان در برخی مناطق مانند ولسوالی رستاق ولایت تخار، طالبان زنان را حتا از تماشای مراسمهای محلی و بازیهایی مانند بزکشی منع کردهاند.
وضعیت زنان در افغانستان به یکی از جدیترین بحرانهای حقوق بشری در جهان تبدیل شده است. ادامهی این روند نهتنها آیندهی زنان، بلکه آیندهی کل جامعهی افغانستان را تحت تأثیر قرار خواهد داد. اگر این وضعیت تغییر نکند، پیامدهای آن در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و روانی بسیار عمیق و ماندگار خواهد بود.
پینوشت: عکس از انترنت
