روایتهای عصر ظلمت (۱۱۰)
نویسنده: ممتاز حسینی
در یکی از روستاهای دورافتادهی ولایت دایکندی جوانی به نام جواد زندگی میکرد. او مربوط به یک خانوادهای فقیر بود. پدرش سالها با زحمت و کارگری نانآور خانواده بود و مادرش بیشتر عمر خود را به کارهای خانه و نگهداری از فرزندان گذرانده بود.
جواد جوانی آرام و زحمتکش بود. نه زمین زیادی داشت، نه درآمد ثابتی و نه امکاناتی که بتواند با آنها زندگی آسانی بسازد. بااینحال، دل بزرگی داشت و آرزو میکرد روزی خانوادهای تشکیل دهد و زندگی آبرومندی داشته باشد.
در همان منطقه، خانوادهی فرشته نیز زندگی میکرد. جواد و فرشته در روزهایی که مردم روستا برای کار و خرید به بازار میرفتند، گاهی یکدیگر را میدیدند و با هم صحبت میکردند. گفتوگوهای کوتاه آنها کمکم به علاقهای عمیق تبدیل شد. روزبهروز عشق فرشته در دل جواد شعلهورتر میشد و زندگی بدون او برایش دشوار به نظر میرسید. به همین دلیل، تصمیم گرفت با فرشته ازدواج کند و موضوع را با خانوادهاش در میان گذاشت.
اما پدر جواد از تصمیم پسرش خوشحال نبود. او باور داشت که ازدواج باید با رضایت خانوادهها و مشورت بزرگان انجام شود. از سوی دیگر، نگران وضعیت اقتصادی جواد بود و میگفت: «پسرم، زندگی تنها دوستداشتن نیست؛ خانه، نان و مسئولیت هم دارد. تو هنوز درآمد ثابتی نداری.» مادر جواد نیز نگران بود، اما نمیخواست دل پسرش را بشکند.
در خانوادهی فرشته نیز شرایط آسان نبود. پدرش با ازدواج دخترش با جواد موافق نبود؛ زیرا خانوادهی جواد وضعیت زندگی خوبی نداشت و او نگران آیندهی دخترش بود. اما مادر فرشته میدانست که دخترش جواد را دوست دارد. او در دل با دخترش همدردی میکرد، ولی توان مخالفت با تصمیم شوهرش را نداشت.
مدتی میان دو خانواده بحث و گفتوگو ادامه یافت. سرانجام، با میانجیگری چند نفر از بزرگان محل، خانوادهها رضایت دادند؛ هرچند همه با خوشحالی کامل این ازدواج را نپذیرفته بودند.
جواد و فرشته ازدواج کردند و زندگی مشترکشان را در خانهای ساده آغاز کردند. خانهی آنها کوچک بود؛ دیوارهای گلی، سقفی ساده و مقدار وسایل ابتدایی زندگی داشت. زمستانهای دایکندی بسیار سخت میگذشت. برف راهها را میبست و سرمای کوهستان به داخل خانه نفوذ میکرد. بااینهمه، جواد و فرشته نخستین زمستان زندگی مشترکشان را به سختی پشت سر گذاشتند.
مدتی از ازدواجشان گذشت. جواد برای پیدا کردن کار، گاهی ساعتها راه میپیمود. بعضی روزها در زمینهای مردم کار میکرد و گاهی برای بهدستآوردن یک لقمه نان حلال، به روستاهای دیگر میرفت.
فرشته نیز از صبح تا شب مشغول کارهای خانه بود. آب آوردن، هیزم جمعکردن، پختن نان، منظمکردن اتاق و رسیدگی به شوهرش، بخشی از زندگی روزمرهی او را تشکیل میداد. پس از سه سال زندگی مشترک، نخستین دخترشان به دنیا آمد. جواد از خوشحالی در پوست خود نمیگنجید. دخترش را در آغوش گرفت و نام زیبایی برایش انتخاب کرد. چشمان فرشته نیز از خوشحالی برق میزد.
اما با گذشت زمان، پدر و مادر متوجه شدند که دخترشان، رویا، مانند کودکان دیگر صحبت نمیکند. در ابتدا تصور میکردند که شاید هنوز کوچک است و با رسیدن به دو یا سهسالگی زبان باز کند. اما رویا هرچه بزرگتر شد، همچنان زبان باز نکرد. جواد چندین بار به فکر بردن دخترش نزد داکتر افتاد، ولی هزینهی رفتوآمد و درمان برایش سنگین بود.
مدت زیادی گذشت و سه دختر دیگر نیز به خانواده اضافه شدند. از آن پس، جواد و فرشته با مسئولیت و دشواری بزرگی روبهرو شدند. در آن زمان، در منطقهی دورافتادهی آنها نه مرکز صحی مجهزی وجود داشت و نه مردم آگاهی کافی دربارهی پیشگیری از بارداری داشتند. جواد و فرشته نیز نمیدانستند چگونه از بارداریهای بعدی جلوگیری کنند.
اما پس از تولد چهار دختر، نگرانی پدر و مادر دربارهی وضعیت فرزندانشان بیشتر شد. جواد شب و روز برای پیداکردن پول و تأمین هزینهٔ درمان دخترانش تلاش میکرد. سرانجام مقداری پول فراهم کرد و همراه دخترانش راههای طولانی و دشوار کوهستان را پیمود تا آنها را نزد داکتر ببرد.
چندینبار این مسیرهای دور و دراز را طی کردند. هر بار با امید تازهای به خانه بازمیگشتند، اما مشکلات همچنان باقی میماند. داروها نیز تأثیر چندانی بر وضعیت دختران نداشتند.
سرانجام، جواد و فرشته تصمیم گرفتند که بدون مشورت داکتر فرزند دیگری نداشته باشند. آنها نزد داکتر رفتند و پس از بررسی، داکتر به آنها گفت که از نظر گروه خونی با یکدیگر همخون نیستند.
پدر و مادری که روزگاری برای درمان دخترانشان از کوه و دره میگذشتند، اکنون در آستانهی جدایی قرار گرفته بودند. جواد سرانجام تصمیم گرفت فرشته را طلاق دهد و چهار دختر نزد خودش باقی بمانند.
وقتی فرشته از تصمیم جواد آگاه شد، دنیا بر سرش خراب گردید. او میدانست که دیگر نمیتواند هر روز چهرهی دخترانش را ببیند، موهایشان را شانه کند، لباسهایشان را عوض کند و آنها را در آغوش بگیرد. روز جدایی، دختران نمیفهمیدند چرا مادرشان وسایلش را جمع میکند و از خانه بیرون میرود. آنها با نگاههای خاموش به مادرشان خیره شده بودند.
فرشته یکییکی دخترانش را در آغوش گرفت. صورتهای کوچکشان را بوسید و اشکهایش را پنهانی پاک کرد. دلش میخواست فریاد بزند و بگوید که نمیخواهد آنها را ترک کند، اما دیگر اختیاری در سرنوشت خود نداشت.
و در آن خانهی کوچک، چهار دختر همچنان حرف نمیزدند؛ اما هر نگاهشان داستانی داشت که اگر زبان باز میکردند، شاید تمام دهکده را دایکندی را به گریه میآورد.
پینوشت: عکس از انترنت









