رژیم طالبان در ماه سنبلهی ۱۴۰۲، برای نخستینبار از نصب دوربینهای مداربسته در شهرها و کوچهها خبر داد. وزارت امور داخلهی طالبان، تحت کنترل سراجالدین حقانی، در آن سال اعلام کرد که تنها در سطح شهر کابل ۶۲ هزار دوربین نصب کرده است.
این رقم، اما در سال گذشته، ۱۴۰۳، افزایش یافت. بر اساس اظهارات عبدالمتین قانع، سخنگوی این وزارت، بیش از ۸۰ هزار دوربین تنها در شهر کابل نصب شده است. با این حال، وزارت داخلهی طالبان آمار دوربینهای مداربسته در سال جاری، ۱۴۰۴، را تا کنون منتشر نکرده است.
اکنون پرسش این است که دلیل افزایش سالانهی دوربینهای مداربسته توسط رژیم طالبان چیست؟ این گروه در پی چه هدفی است؟ هزینهی آن از کجا میآید و چه فشارهایی را بر مردم تحمیل میکند؟
«صدای زنان افغانستان» در جریان هفتهی جاری، با شماری از شهروندان کابل گفتوگو کرده است که آنان به دلایل مختلف از نصب دوربینها توسط طالبان ابراز نارضایتی میکنند.
عبدالله (مستعار) در پاسخ به پرسش خبرنگار «صدای زنان افغانستان» دربارهی روند جمعآوری پول گفت: «طالبان ابتدا خادم مسجد را فرستاده بودند تا از ما پول بگیرد. وقتی گفتیم نداریم، دو روز بعد دو طالب مسلح همراه با وکیل گذر به کوچهی ما آمدند و از ما و همسایهها به زور پول جمع کردند.»
عبدالله در بخش دیگری از گفتوگو، نصب دوربینهای مداربسته را بیارزش خوانده است: «اینا [نصب دوربین] چیزهای ناق است، به درد نمیخورد. ما را مجبور کردند که ۲۰۰۰ افغانی بدهیم. اگر این مبلغ را نمیدادیم، طالبان ما را لتوکوب میکردند.»
او میافزاید که طالبان در هنگام جمعآوری پول، برخی از همسایههایش را نیز به شدت لتوکوب کردند. به گفتهی عبدالله، مردم به دلیل مشکلات اقتصادی، گرانی دوربینها و بیکاری روزافزون در برابر طالبان استدلال میکردند؛ اما گوش طالبان به مشکلات مردم بدهکار نبود.
ویس، یکی از باشندگان کابل که دکاندار است و از قیمت دوربینها آگاهی دارد، میگوید طالبان حتی از کوچههای خالی کابل هم درآمد دارند. به گفتهی او، درآمد طالبان از این کوچهها به هزاران افغانی میرسد.
وی در بخشی از صحبتهایش گفت: «مکاتب خصوصی برای تأمین امنیت فضای مکتب بارها دوربینهای مداربسته نصب کردهاند. مصارف کلی ۸ دوربین، سیم و صفحهی تلویزیونشان بین ۱۵ تا ۲۰ هزار افغانی هزینه داشته است.»
وی ادامه داد که وسایل و تجهیزاتی که طالبان برای امنیت کوچهها خریداری کردهاند، با آنکه اصلی نیستند، اما پول هنگفتی از مردم جمعآوری کردهاند.
به گفتهی ویس، «اگر فرض کنیم طالبان در یک کوچه که ۶۰ حویلی دارد، ۶ دوربین همراه با سیم و صفحهی تلویزیون نصب کرده باشند، در مجموع ۱۰ تا ۱۲ هزار افغانی هزینه دارد؛ اما طالبان از همین ۶۰ حویلی ۱۲۰ هزار افغانی به زور جمعآوری کردند.»
یک شهروند دیگر که از او با نام مستعار محمود یاد میشود، نیز به «صدای زنان افغانستان» گفت طالبان از طریق نصب دوربینها نهتنها آمار جرایم جنایی را کاهش ندادهاند، بلکه رهگیریهای روزانه و شبانه، دزدیهای خانگی و قتلهای مرموز افزایش یافته است.
محمود نیز مانند سایر شهروندان از قیمت بالای این دوربینها شکایت کرده و میگوید نصب دوربینهای مداربسته نهتنها تأثیر مثبتی در زندگی مردم ندارد، بلکه امور روزمرهی مردم را زیر نظارت قرار داده و زندگی خصوصیشان را تحت کنترل طالبان آورده است.
برخی از شهروندان کابل در مصاحبههایشان با «صدای زنان افغانستان» میگویند نصب دوربینها از وظایف دولت است، اما رژیم طالبان نهتنها قیمت دوربینها را بر دوش مردم انداخته، بلکه بیل برق آن را نیز از مردم میگیرد. به گفتهی آنان، مردم ماهانه پول برق مصرفشده توسط دوربینها را نیز پرداخت میکنند.
شماری از باشندگان نیز از زاویهی دیگر به این مسأله پرداخته و میگویند رژیم طالبان به جای تمرکز بر اخاذی و زورگیری از مردم، باید در فکر تأمین برق باشد. آنان میافزایند که در جریان ۲۴ ساعت، تنها سه ساعت برق دارند.
به نظر میرسد نگرانی شهروندان از تحتتأثیر قرار گرفتن امور زندگی شخصیشان توسط طالبان بهجا است. این گروه نهتنها فشار اقتصادی، بلکه فشار روانی را نیز نیز بر مردم تحمیل کرده است.
طالبان از طریق نصب این دوربینها اعتراضهای خیابانی و خانگی زنان را خاموش کردهاند. پس از نصب این دوربینها، اعتراضهای خیابانی از بین رفت و اعتراضات زنان در خانهها نیز کمرنگ شد.
هرچند این گروه در ابتدا شعار «تأمین امنیت شهروندان» را سر میداد، اما واقعیت این است که با نصب دوربینهای مداربسته، سیاست سرکوب و کنترل را در پیش گرفتهاند.
براساس گزارشهای منتشرشده، این رژیم تاکنون دهها خانه و رفتوآمد مخالفان، بهویژه نظامیان دولت پیشین را از طریق این دوربینها نظارت کرده و سپس بازداشت یا به قتل رسانده است.
پینوشت: عکس از انترنت
