نویسنده: سائمه سلطانی
در آوریل ۲۰۲۴، فمینیستان اروپایی از کشورهای مختلف اتحادیهی اروپا، کارزار آنلاینی برای جمعآوری امضا تحت عنوان «صدای من، انتخاب من» راهاندازی کردند. هدف این کارزار، تصویب حق حقوق باروری، بهویژه حق سقط امن جنین، برای زنانی بود که در برخی کشورهای اروپایی همچنان از دسترسی به سقط قانونی، امن، کمهزینه یا رایگان محروماند.
یک سال بعد، در ۱۷ دسامبر سال جاری، نتایج این کارزار در پارلمان اتحادیهی اروپا با ۳۵۸ رأی موافق، ۲۰۲ رأی مخالف و ۷۹ رأی ممتنع به تصویب رسید.
این کارزار بهعنوان اقدامی مؤثر در جهت جبران خلای حقوقی دولتهای عضو اتحادیهی اروپا در زمینهی بهرسمیتشناختن حق سلطهی زنان بر بدن و رحمهایشان پنداشته میشود. پیش از این، پنج کشور اروپایی از جمله استونی، دانمارک، هلند، سوئد و (بار دیگر) هلند، حق سقط جنین زنان را به رسمیت شناخته و از جرمانگاری آن دست برداشته بودند. زنان در این کشورها، بر بنیاد این حق، به خدمات صحی گسترده، پوشش بیمهی ملی و سقط جنین بدون تحمیل دورهی انتظار اجباری دسترسی داشتند.
«دوره انتظار اجباری» قانونی است که زنان باردار خواهان سقط را مجبور میکند پیش از انجام سقط، حداقل ۲۴ تا ۷۲ ساعت برای مشاورهی اولیه با داکتر صبر کنند. هرچند دولتها این دوره را فرصتی برای «تأمل بیشتر» توضیح میدهند، از نگاه انتقادی فمینیستان اروپایی، این سازوکار برنامهای هدفمند برای ایجاد ممانعت روانی و عملی در دسترسی زنان به خدمات طبی سقط جنین است.
با تصویب این رأی، زنان کشورهای عضو اتحادیهی اروپا، بهویژه زنان فقیر که با محدودیتهای دولتی در زمینهی سقط جنین مواجهاند، پس از این میتوانند در کشورهایی که سقط جنین به طور کامل جرمزدایی شده است، با هزینهی کمتر یا به صورت رایگان از خدمات سقط جنین بهرهمند شوند.
این قانون تغییری مستقیم در قوانین ملی کشورهای عضو ایجاد نمیکند، بلکه برای کشورهایی که داوطلب ارائهی این خدماتاند، بودجهی مالی اختصاص میدهد تا خدمات طبی و صحی مرتبط با سقط جنین را برای زنان باردار به شکل رایگان یا کمهزینه فراهم کنند.
فمینیستان چگونه به این پیروزی دست یافتند؟
زنان فمینیست از سازوکار «ابتکار شهروندان اروپایی» استفاده کردند؛ ابزاری که به شهروندان دستکم هفت کشور عضو اتحادیهی اروپا اجازه میدهد با هم یکجا شده و پیشنهاد یک قانون جدید را به اتحادیه ارائه کنند.
فمینیستان اروپایی نیز با مشارکت شهروندانی از هفت کشور، این کارزار را راهاندازی کردند و با بهرهگیری از ظرفیتهای دیجیتالی چون وبسایتها و شبکههای اجتماعی، در مدت یک سال ۱.۱۲ میلیون امضا برای حمایت از این پیشنهاد جمعآوری کردند. این دستاورد بخشی از پیروزیهای موج چهارم فمینیسم به شمار میرود؛ موجی که با تکیه بر تکنالوژی، زنان را برای ایجاد تغییرات ساختاری در راستای سهولت زندگی زنان و تحقق آرمانهای فمینیستی بسیج میکند.
پینوشت: عکس از انترنت
