هشتم مارچ، روز جهانی زن، نماد مبارزهی تاریخی زنان برای آزادی، عدالت، برابری و کرامت انسانی است. این روز تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه تجلی مقاومت زنانی است که در برابر تبعیض ساختاری، خشونت سیستماتیک و حذف اجتماعی ایستادهاند و بهای آزادی را با محرومیت، زندان، تبعید و حتا جان خویش پرداختهاند.
ما در حالی از این روز بزرگ تجلیل میکنیم که زنان افغانستان در یکی از تاریکترین ادوار تاریخی خویش به سر میبرند.
محرومیت سیستماتیک زنان از آموزش، اشتغال، مشارکت سیاسی و حضور اجتماعی، در کنار محدودسازی آزادیهای اساسی، سرکوب اعتراضات مدنی و حذف آنان از ساختارهای تصمیمگیری، نشاندهندهی تبعیض سازمانیافته و نقض فاحش حقوق بنیادین بشر است. آنچه امروز بر زنان افغانستان تحمیل میشود، نه صرفاً یک بحران داخلی، بلکه فاجعهای انسانی با پیامدهای گستردهی بینالمللی است.
مسئولیت جامعهی جهانی و نهادهای بینالمللی در چنین شرایطی انکارناپذیر است. بر بنیاد منشور سازمان ملل متحد، اعلامیهی جهانی حقوق بشر و میثاقهای بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، جامعهی جهانی مکلف است از کرامت انسانی دفاع کرده و در برابر تبعیض و آپارتاید جنسیتی ایستادگی کند. سکوت، بیعملی و عادیسازی وضعیت موجود، نهتنها نقض تعهدات حقوقی، بلکه مشارکت غیرمستقیم در تداوم بیعدالتی است.
ما از شورای حقوق بشر ملل متحد، نهاد زنان ملل متحد، دیوان کیفری بینالمللی و تمامی نهادهای مدافع حقوق بشر میخواهیم:
سیاست آپارتاید جنسیتی علیه زنان افغانستان را به رسمیت شناخته و آن را بهعنوان جنایت علیه بشریت مورد بررسی حقوقی قرار دهند.
سازوکارهای پاسخگویی و پیگرد عدلی عاملان نقض سیستماتیک حقوق زنان را فعال سازند.
هرگونه تعامل سیاسی و اقتصادی با حاکمیت فعلی افغانستان را به رعایت عملی و قابل راستیآزمایی حقوق زنان مشروط کنند.
از جنبشهای اعتراضی زنان افغانستان در داخل و خارج کشور حمایت مؤثر و پایدار به عمل آورند.
مسئولیت تاریخی مردم افغانستان
تجربهی تاریخ نشان داده است که آزادی هدیه داده نمیشود؛ بلکه با آگاهی، همبستگی و مقاومت مدنی به دست میآید. تغییر سرنوشت افغانستان بدون مشارکت فعال شهروندان آن ممکن نیست.
ما باور داریم:
مبارزه برای حقوق زنان، مبارزهای زنانه نیست؛ بلکه مبارزهای ملی برای نجات کرامت انسانی است.
خاموشی در برابر بیعدالتی، زمینهساز تداوم استبداد است.
همبستگی میان اقوام، نسلها و نیروهای آزادیخواه، شرط اساسی گذار از وضعیت کنونی است.
از همهی روشنفکران، فعالان مدنی، جوانان، علما، دانشگاهیان و نیروهای پیشین ملی میخواهیم که مسئولیت تاریخی خویش را در قبال آیندهی کشور ایفا کنند و در کنار زنان افغانستان بایستند.
تعهد جنبش آزادگان در تبعید
جنبش آزادگان در تبعید، خود را متعهد به دفاع بیقیدوشرط از حقوق بشر، برابری جنسیتی و حاکمیت قانون میداند. ما باور داریم که آیندهی افغانستان تنها در سایهی نظامی مبتنی بر ارادهی مردم، عدالت اجتماعی و مشارکت برابر زنان و مردان قابل تحقق است.
در هشتم مارچ، ما صدای زنانی هستیم که از حق آموزش محروم شدهاند، از کار بازداشته شدهاند، از فضای عمومی حذف گردیدهاند؛ اما هرگز از مطالبهی آزادی دست نکشیدهاند.
هشتم مارچ را نهتنها گرامی میداریم، بلکه آن را روز تجدید میثاق با آزادی، عدالت و کرامت انسانی اعلام میکنیم.
زنده باد آزادی
پاینده باد مبارزهی زنان افغانستان
مرگ بر تبعیض و استبداد
جنبش آزادگان در تبعید
۳ مارچ ۲۰۲۶
به مدیریت: آرزو گردیزی
