نویسنده: محمد رجا
زنی که پس از چهار ساعت سفر از ولسوالی خدیر به شفاخانهی ولایتی دایکندی رسید، به جای تخت ولادت، پشت یک دکهی خوراکهفروشی و در یک قدمی همان شفاخانه زایمان کرد؛ روایتی که اگر درست باشد، تنها یک رویداد تلخ نیست، بلکه پرسشی سنگین دربارهی بیاعتنایی، مسئولیتگریزی و فساد لجامگسیخته و فروپاشی ابتداییترین معیارهای خدمات صحی در این ولایت است.
منابع محلی در ولایت دایکندی میگویند یک زن باردار از ولسوالی خدیر، پس از پیمودن حدود چهار ساعت مسیر با موترسایکل، روز گذشته (۲۲ سنبله ۱۴۰۵) برای زایمان به شفاخانهی ولایتی این ولایت مراجعه کرده است؛ اما به جای آنکه در یک مرکز صحی به او رسیدگی شود، سرانجام در فاصلهای حدود ۲۵ متری شفاخانه، پشت یک دکه خوراکهفروشی، نوزادش را به دنیا آورده است.
براساس روایت این منابع، زن هنگام رسیدن به شفاخانه با درد شدید ولادت مواجه بوده و مادر سالخوردهاش نیز همراه او بوده است. خانوادهی بیمار، به گفتهی منابع، بارها خواستار رسیدگی فوری شدهاند؛ اما در بخش ولادی نسایی، آنگونه که آنان ادعا میکنند، درخواستهای خانواده با بیاعتنایی روبهرو شده و رسیدگی به بیمار به موقع انجام نشده است.
منابع میگویند بیمار ناگزیر به هوتلی در مجاورت شفاخانه رفته؛ اما هوتل نیز به دلیل حضور مسافران، اتاق مجزا نداشته است. زن، در حالی که از شدت درد به پشت دیوار هوتل و دکههای خوراکهفروشی میرود، سرانجام بیرون از شفاخانه زایمان کرده است.
تصویر این ماجرا، اگر روایت منابع تأیید شود، به خودیخود گویای عمق فاجعه است: زنی از یک ولسوالی دوردست، پس از ساعتها سفر با راه های دشوار، خود را به شفاخانه میرساند؛ اما در چند قدمی مرکز درمانی، مجبور میشود فرزندش را به دنیا بیاورد. این دیگر فقط کمبود امکانات نیست؛ پرسش دربارهی این است که در لحظهای که یک زن به عاجلترین کمک انسانی و صحی نیاز دارد، چه چیزی او را از دروازهی شفاخانه به پشت دکه میراند؟
منابع محلی همچنین گفته اند که در زمان حضور این بیمار، شماری از قابلهها در اتاق نوکری سرگرم گفتوگو و نوشیدن چای بودهاند و به التماس عاجزانهی همراهان بیمار کوچکترین اعتنایی نکردهاند. این ادعا هنوز به صورت مستقل تأیید نشده است؛ اما اگر درست باشد، موضوع از یک ضعف ساده در مدیریت فراتر میرود و میتواند مصداق سهلانگاری و فساد و مسئولتناشناسی جدی در برابر وضعیت یک بیمار نیازمند رسیدگی فوری باشد.
در نظامی که از ارائهی خدمات صحی و حمایت از مادران سخن گفته میشود، زایمان یک زن در پشت دکهی خوراکهفروشی، آن هم در چندقدمی شفاخانهی ولایتی، نباید به یک روایت عادی یا حادثهای قابل فراموشی تبدیل شود. زن باردار برای دریافت لطف به شفاخانه نمیرود؛ او حق دارد در شرایط امن و انسانی، خدمات صحی دریافت کند. فاصله ۲۵ متری میان شفاخانه و محل زایمان، در صورت تأیید این روایت، فاصلهای است که باید مسئولان فاسد صحی نظام طالبان دربارهی آن پاسخگو باشند.
ریاست صحت عامهی دایکندی و مسئولان شفاخانهی ولایتی این ولایت باید توضیح دهند که چرا، براساس این ادعاها، به بیمار در داخل شفاخانه و به موقع رسیدگی نشده است. آیا بخش ولادی نسایی در آن زمان فعال بوده؟ چه کسی مسئول پذیرش و رسیدگی به بیمار بوده است؟ آیا گزارش نوکری، ثبت مراجعه و روند ارائهی خدمات بررسی شده است؟ و مهمتر از همه، آیا کسی بابت این رویداد پاسخگو خواهد بود؟
سکوت مسئولان صحی در برابر چنین رسوایی، نه حقیقت را روشن میکند و نه نگرانی مردم را کاهش میدهد. مسئولان شفاخانهی ولایتی دایکندی و ریاست صحت عامه این ولایت تاکنون دربارهی جزئیات این رویداد اظهار نظر نکردهاند. تا زمان دریافت پاسخ رسمی و تأیید مستقل، ادعاهای مطرحشده از سوی منابع محلی قطعی تلقی نمیشود؛ اما همین ادعاها نیز آنقدر جدی است که نمیتوان از کنار آن بیاعتنا گذشت.
این در حالی است که با حاکمیت دوبارهی گروه طالبان در پنج سال گذشته بیشتر از ۴۰ مرکز بر اثر دخالتهای هدفمند این گروه و قطع کمکهای مؤسسات امدادرسان و راندن این نهادها از ولایت دایکندی، این مراکز صحی بسته شد است. مردم برای دسترسی به خدمات صحی با دشواریهای طاقتفرسا روبهرو هستند.
پینوشت: عکس از انترنت
