د افغانستان د اغېزناکو ښځو دوسیه-۶
څېړونکی: قومشاهی
او د «افغانستان د اغېزناکو ښځو» د دې لړۍ په شپږمه ګڼه کې «شعبانه بسیج راسخ» ته کتنه کوو هغه ښځه چې د افغانستان د نجونو د زدهکړې غږ دی او د طالبانو د واکمنۍ د دوو دورو شاهده او د هغې د روایت کوونکې پاتې شوې ده. د افغانستان د ښځو غږ خپرونه هڅه کوی چې داسې اغېزناکې ښځې وپېژنی او خلکو ته یې وروپېژنی او د ښځو له یوازې د مظلومو او غمجنو روایتونو څخه واوړی ځکه د افغانستان د اغېزناکو ښځو انځور وړاندې کول دا ښیی چې افغانې ښځې خپله اراده وړتیا او ونډه لری څو ښځې یوازې د مظلومو او بېغږه کسانو په توګه ونه ښودل شی.
شعبانه بسیج راسخ چې په ځینو انلاین سرچینو کې یې نوم په ناسم ډول «شبانه» لیکل شوی په افغانستان کې ښوونکې ټولنیزه کارآفرینه او د نجونو د زدهکړې فعاله ده. هغه د «افغانستان د رهبرۍ ښوونځی» (SOLA – School of Leadership Afghanistan) بنسټګره او مشره ده. نوموړې د نجونو د زدهکړې په برخه کې د خپلو فعالیتونو له امله په نړیوالو سرچینو کې د «افغانستان نجونو ته باکیفیته زدهکړو ته د لاسرسی» د هڅو له امله پېژندل شوې ده.
د افغانستان په ټولنه کې د شعبانه بسیج راسخ د اغېزمنتیا کارنامې
د افغانستان د رهبرۍ د ښوونځی (سوله SOLA) بنسټ اېښودل
په ۲۰۰۸ کال کې افغانستان له سخت امنیتی او سیاسی وضعیت سره مخ و؛ هغه کال چې په افغانستان کې د نړیوالې ټولنې له حضور وروسته تر ټولو «بد کال» بلل شوی دی. په همدې کال کې د طالبانو د ترهګرې ډلې بریدونه ۳۰ سلنه زیات شوی وو. شعبانه بسیج راسخ هغه مهال په امریکا کې د میډلبری کالج (Middlebury College) د لومړی کال محصله وه خو د خپل هېواد د نجونو د زدهکړې لپاره له انګېزې او روښانه هدف څخه ډکه وه.
هغې په همدې کال یو مهم ګام پورته کړ او د «افغانستان د رهبرۍ ښوونځی» یا «سوله» (SOLA: School of Leadership Afghanistan) یې جوړ کړ داسې یو ښوونځی چې د افغانستان د نجونو لپاره و. هغه مهال چې نوموړې په ډېره مینه انګېزه او هیلو سره د نجونو لپاره دا ښوونځی جوړاوه ښایی هېڅکله یې فکر نه کاوه چې ۱۳ کاله وروسته به د طالبانو د واکمنۍ له خوا د ښځو او نجونو پر مخ د زدهکړې دروازې په بشپړه توګه وتړل شی.
«سوله» په پیل کې د افغانستان د نجونو لپاره د یوه ښوونیز پروګرام په توګه رامنځته شوې وه او موخه یې دا وه چې افغانو نجونو ته د لوړ کیفیت زدهکړې زمینه برابره کړی. خو په ۲۰۱۱ کال کې کله چې شعبانه بسیج راسخ بېرته افغانستان ته راغله «سوله» یې په کابل ښار کې د نجونو لپاره په یوه بشپړ وخت او شبانهروزی ښوونځی بدله کړه. دغه ښوونځی په خپل لومړی فعالیت کې د ۲۴ زدهکوونکو لومړۍ ډله ومنله. «سوله» له ۲۰۰۸ څخه تر ۲۰۲۱ کال پورې په کابل کې فعاله وه. د دې ښوونځی د فعالیت اصلی تمرکز له منځنیو ټولګیو څخه پورته د نجونو پر زدهکړه و.
د «سولې» له جوړېدو ۱۳ کاله وروسته د افغانستان جمهوری حکومت د نړیوالو بدلونونو او هوکړو په ترڅ کې خپل ځای طالبانو ته پرېښود او طالبانو خپله امارت اعلان کړ. د جمهوری نظام له سقوط وروسته شعبانه بسیج راسخ له دوو انتخابونو سره مخ شوه: یا باید د افغانستان د رهبرۍ ښوونځی وتړی او یا باید د وتلو او د خپلو زدهکوونکو د زدهکړو د دوام لپاره یوه لاره پیدا کړی.
هغې دویم انتخاب غوره کړ یو ډېر ستونزمن انتخاب. وروسته هغې او د هغې کاری ټیم د زدهکوونکو او د هغوی د کورنیو د خوندیتوب لپاره د زدهکوونکو اسناد او سوابق وسوځول څو د هغوی د هویت معلومات د طالبانو لاس ته ونه لوېږی. دا د افغانستان په تاریخ کې یوه ډېره نادره او دردونکې کیسه ده داسې حالت چې د زدهکړې له امله د زدهکوونکو د هویت اسناد باید وسوځول شی. دا په حقیقت کې د هېواد د فرهنګی او ښوونیزې مخینې او سوابقو ته اور اچول وو. دا هغه وضعیت و چې د طالبانو د اسلامی ډلې پر وړاندې یې دا پوښتنه راپورته کوله چې ولې ان له زدهکړې سره هم مخالفت کېږی. بېګمانه د افغانستان په تاریخی اسنادو کې به تر دې هم دردناکه او شرموونکې بېلګه په سختۍ وموندل شی.
په پای کې د ۲۰۲۱ کال د اګست په ۲۰مه شعبانه بسیج راسخ وتوانېده چې د «سولې» د ټولنې نږدې ۲۵۰ کسان چې زدهکوونکی، کارکوونکی او د هغوی د کورنیو غړی پکې شامل وو له افغانستان څخه وباسی او په روانډا کې یې مېشت کړی.
د «سولې» د دې کیسې یوه په زړه پورې برخه دا ده چې د هماغې میاشتې د اګست په ۲۹مه یعنې روانډا ته د ښوونځی له لېږدولو یوازې پنځه ورځې وروسته ښوونځی خپل فعالیت بېرته پیل کړ.
دا پېښه د «سولې» او په تبعید کې د افغانستان د ښوونیز نظام په تاریخ کې یوه مهمه بدلونراوړونکې نقطه وه دا چې د «افغانستان د رهبرۍ ښوونځی» له کابل څخه چې د دې ښوونځی اصلی مرکز و په تبعید کې د افغانستان یوې ښوونیزې ټولنې ته واوړی او یوازې پنځه ورځې وروسته پرته له ځنډه خپل فعالیت ته دوام ورکړی. دا د اغېزمن مدیریت او د یوې اغېزناکې ښځې د وړتیا څرګندونه ده چې پرېنښوده د «سولې» ښوونیز فعالیتونه ودرېږی.
شعبانه بسیج راسخ په تبعید کې هم په هڅو او جدی کار سره د پخوا په څېر د حضوری زدهکړو تر څنګ ډیجیټلی ښوونیز فعالیتونه هم اسانه او پراخ کړل. هغې د ۲۰۲۴ کال د مارچ په لومړۍ نېټه د انلاین زدهکړو لپاره د SOLA X پروګرام پیل کړ. د راپورونو له مخې د لیرې یا انلاین زدهکړو دې پروګرام د افغانستان د نجونو او زدهکوونکو لپاره د زدهکړې لا ډېر فرصتونه برابر کړی دی.
میډلبری راپور ورکړی چې «سولې» د ۲۰۲۵ کال تر پایه د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې د افغان نجونو له خوا د داخلې له ۵۴۰۰ څخه ډېرې غوښتنې ترلاسه کړې دی.
شعبانه بسیج راسخ د افغانستان د ښځو نړیوال غږ
شعبانه بسیج راسخ اوس په نړیواله کچه یوه پېژندل شوې څېره ده. هغې په بېلابېلو مشهورو نړیوالو غونډو او مجلسونو کې ویناوې کړې او د افغانستان د ښځو غږ یې د نړۍ تر ټولو لوړو او مهمو ناستو ته رسولی دی.
دا کوچنۍ خبره نه ده چې یوه ښځه د خپل هېواد د ښځو غږ او ژبه شی او د هغوی خبرې تر نړیوالو ورسوی. اوس راځئ چې د دې اغېزناکې مېرمنې د ویناوو یو لړلیک له نږدې مرور کړو هغه غږ چې طالبانو ته دا پیغام ورکوی چې د طالبانو امارت نه شی کولای د افغانستان د ښځو غږ د تل لپاره چوپ کړی. که په هېواد کې د ښځو غږونه چوپ هم کړی د نړۍ په پراخه جغرافیه کې به د هغوی چیغه لا په لوړ غږ پورته کېږی.
په TEDWomen کې وینا
هغې د ۲۰۲۱ کال د ډسمبر په لومړۍ نېټه په واشنګټن ډیسی کې د TEDxWomen په غونډه کې د «د افغانستان د نجونو د زدهکړې جرئت وکړئ» (Dare to Educate Afghan Girls) تر سرلیک لاندې وینا وکړه.
د هغې په وینا کې په افغانستان کې د طالبانو د واکمنۍ په لومړۍ دوره کې د هغې د پټو زدهکړو شخصی تجربې او د افغانستان د نجونو د زدهکړې پر اهمیت خبرې شاملې وې.
شعبانه بسیج راسخ د ۲۰۱۳ کال د اپرېل په ۶مه د «د نجونو او ښځو لپاره یو ښه راتلونکی: د راتلونکی نسل پیاوړتیا» (A Better Future for Girls and Women: Empowering the Next Generation) تر سرلیک لاندې د امریکا د واشنګټن ایالت په سیاتل ښار کې د واشنګټن پوهنتون په یوه عمومی غونډه کې ګډون وکړ. هغې په دې غونډه کې د ښځو او نجونو د پیاوړتیا په اړه خبرې وکړې. د واشنګټن پوهنتون په خپل راپور کې لیکلی چې شعبانه بسیج راسخ د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د زدهکړې ته د لاسرسی لپاره د خپلې مبارزې کیسه بیان کړه.
د واشنګټن پوهنتون په سنت لوئیس کې بله وینا
هغې په ۲۰۱۳ کال کې یو ځل بیا د واشنګټن پوهنتون په سنت لوئیس کې وینا وکړه. د هغې د وینا سرلیک «یوه نجلۍ زدهکړه کړئ نړۍ بدله کړئ» (Educate a Girl, Change the World) و.
شعبانې دا ځل د خپل ژوند او زدهکړو هغه سفر بیان کړ چې په کابل کې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال یې په یوه پټ ښوونځی کې له زدهکړې پیلېږی بیا په امریکا کې خپلې زدهکړې ته دوام ورکوی او وروسته د افغانستان د رهبرۍ ښوونځی «سوله» جوړوی.
په میډلبری کالج کې وینا
هغې په ۲۰۱۴ کال کې په میډلبری کالج کې هم وینا وکړه او د خپلو شخصی تجربو د افغانستان د ښځو د زدهکړې او د نجونو لپاره د ښوونیزو فرصتونو د برابرولو په برخه کې د خپلو فعالیتونو په اړه یې خبرې وکړې.
هغې په ۲۰۱۷ کال کې په TEDx Talk کې هم وینا وکړه. د هغې د وینا مهم موضوعات د افغانستان د ښځو د زدهکړې حق او د نجونو لپاره د ښوونځی د جوړولو په برخه کې د هغې شخصی تجربه وه.
TED په خپله رسمی پاڼه کې لیکلی چې د شعبانه بسیج راسخ ښوونځی هڅه کوی په افغانستان کې د قومی او جنسیتی واټنونو په کمولو کې مرسته وکړی.
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې وینا
شعبانه بسیج راسخ د ۲۰۲۳ کال د جون په ۲۱مه په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې هم وینا وکړه.
هغې په دې وینا کې وویل:
ما هېڅکله فکر نه کاوه چې طالبان به داسې یوه موقعیت ته ورسېږی چې هغه توره او تیاره دوره چې ما په خپل ماشومتوب کې تجربه کړې وه یو ځل بیا د افغانستان د خلکو پر ژوند بدله کړی. زه هغه ماشومه وم چې په وېرې او وحشت کې مې ژوند کاوه یوازې د دې لپاره چې زه یوه نجلۍ وم داسې نجلۍ چې یوازې یې زدهکړه غوښتله له زدهکړې پرته یې بل څه نه غوښتل»
هغې په همدې وینا کې وویل:
«موږ په دې وروستیو کې د نوی تعلیمی کال لپاره د زدهکوونکو د منلو بهیر پای ته ورساوه. په تاریخی ډول موږ په هېڅ کال کې له ۳۰۰ څخه ډېرې د داخلې غوښتنې نه وې ترلاسه کړې خو سږ کال مو له افغانستان او د نړۍ له بېلابېلو برخو څخه زموږ ښوونځی ته د داخلېدو نږدې ۲۰۰۰ غوښتنې ترلاسه کړې ۲۰۰۰ افغانې نجونې ۲۰۰۰ لمبې په تیاره کې»
په Fay School کې وینا – ۲۰۲۲
شعبانه بسیج راسخ په ۲۰۲۲ کال کې په Fay School کې هم وینا کړې ده.
د The Governor’s Academy په ښوونځی کې وینا – ۲۰۲۳
هغې په ۲۰۲۳ کال کې د امریکا د ماساچوسټس ایالت په یوه خصوصی شبانهروزی ښوونځی The Governor’s Academy کې وینا وکړه. د هغې د وینا موضوعات زدهکړه، رهبرۍ، ټولنیز مسؤولیت او د بدلون په رامنځته کولو کې د ځوانانو رول وو.
د Women’s Forum په غونډه کې وینا – ۲۰۲۳
شعبانه بسیج راسخ په ۲۰۲۳ کال کې په واشنګټن ډیسی کې د Women’s Forum په غونډه کې هم وینا وکړه. هغې د ټولشموله زدهکړو د بیا کتنې او د ښوونیزو نظامونو په بدلون کې د ښځو د رول په اړه خبرې وکړې.
د University of Scranton د فراغت په مراسمو کې وینا – ۲۰۲۴
هغې په ۲۰۲۴ کال کې د امریکا د پنسلوانیا ایالت د University of Scranton د لیسانس دورې د فراغت په مراسمو کې هم وینا وکړه.
په دې وینا کې یې د تلوسې او پوښتنې کولو، زړورتیا د سختو پوښتنو مطرح کولو، پوهې، شفقت او مسؤولیت په اړه خبرې وکړې او ټینګار یې وکړ چې د یوه غوره او ښه نړۍ د جوړولو لپاره دا ارزښتونه مهم دی.
د استنفورد پوهنتون په پنل کې د شعبانه بسیج راسخ وینا ۲۰۲۵
شعبانه بسیج راسخ په ۲۰۲۵ کال کې د استنفورد پوهنتون په یوه پنل کې هم ګډون او وینا وکړه. هغې په دې ناسته کې د افغانستان د ښځو او نجونو د زدهکړو د دوام او مقاومت او د طالبانو له خوا د زدهکړو د بندیزونو او محدودیتونو په اړه خبرې وکړې.
هغې همدارنګه په دې وینا کې د افغانستان د رهبرۍ ښوونځی (SOLA) د افغانستان څخه د ایستلو تجربه د زدهکوونکو کارکوونکو او د هغوی د کورنیو د غړو انتقال او په روانډا کې مېشتول او د زدهکړو د دوام لپاره خپلې هڅې شریکې کړې.
په ۲۰۲۵ کال کې د استنفورد پوهنتون په یوه پنل کې د شعبانه بسیج راسخ ګډون له دې اړخه مهم و چې د افغانستان د ښځو او نجونو د زدهکړې د محرومیت موضوع یې له هېواد دننه له بحث څخه نړیوالې کچې ته ورسوله او د بشری حقونو د یوې مسئلې په توګه یې مطرح کړه.
د زدهکوونکې په وخت کې د هلکانو جامې اغوستل
د شعبانه بسیج راسخ د ژوند د کیسې یوه ډېره په زړه پورې او د اورېدو وړ برخه د طالبانو د واکمنۍ لومړۍ دورې ته ورګرځی. هغه په کابل کې زېږېدلې او همدلته د طالبانو د واکمنۍ پر مهال لویه شوې ده. په هغه وخت کې یې د زدهکړو ډېره ترخه او وېروونکې تجربه لرله.
شعبانه بسیج راسخ د طالبانو د سختدریځې واکمنۍ په هغو تورو او تیارو ورځو کې اړ وه چې په یوه پټ ښوونځی کې د زدهکړو لپاره د هلکانو جامې واغوندی. دا ځکه چې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال پر ښځو او نجونو زدهکړې بندې وې. که طالبانو ته معلومه شوې وای چې هغه یوه نجلۍ ده او زدهکړې کوی نو له هغې سره به یې د خپل تعبیر له مخې شرعی سزا چلولې وای.
په بله وینا کله چې په ۱۹۹۶ کال کې کابل د طالبانو لاس ته ولوېد دې ډلې د نجونو پر زدهکړو پراخ بندیزونه ولګول. د دغو بندیزونو له امله یوازې په کابل کې تر ۱۰۰ زرو ډېرې نجونې له ښوونځیو پاتې شوې. شعبانه بسیج راسخ هم په همدغو شرایطو کې د دې لپاره چې ښوونځی ته ولاړه شی د هلکانو جامې به یې اغوستلې او ځان به یې هلک معرفی کاوه.
نشنل جیوګرافیک (National Geographic) په یوه راپور کې د هغې په اړه لیکلی چې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د نجونو لپاره هېڅ ښوونځی نه و. د شعبانه بسیج راسخ دا تجربه د افغانی ټولنې د «هلکنما» یا «بچهپوش» دود له چوکاټ سره تړاو لری هغه دود چې پکې ځینې نجونې د ټولنیزو محدودیتونو له امله د هلکانو جامې اغوندی او د هلکانو په څېر ژوند کوی.
دا تصور چې یو څوک که نجلۍ وی او که هلک د خپل حق د ترلاسه کولو لپاره اړ شی چې خپل هویت بدل کړی رښتیا هم د انسان له تصوره وتلې خبره ده. خو په افغانستان کې دا یوه رښتینې او ښکاره پېښه ده. د شعبانه بسیج راسخ کیسه د هماغې تورې دورې انځور وړاندې کوی هغه وخت چې ښځې او نجونې د خپلو حقونو د ترلاسه کولو لپاره تر کومه حده اړ وې چې خپل هویت بدل کړی.
خو له دې ټولو سره سره د شعبانه بسیج راسخ د «هلکنما» ژوند کیسه یو بل حقیقت هم راښیی او هغه د افغانستان د نجونو د زدهکړې لېوالتیا ده. بېشکه د شعبانه بسیج راسخ د ژوند د کیسې یوه مهمه برخه د طالبانو د واکمنۍ د لومړۍ تورې دورې پر مهال د هغې د هلکنما کېدو کیسه ده داسې کیسه چې د طالبانو د سیاستونو انځور وړاندې کوی.
هغه ښوونځی چې شعبانه به پکې د هلک په جامو کې زدهکړې کولې یو غیررسمی او غیردولتی ښوونځی و. ټولګی به د یوه کور دننه جوړېدل. زدهکوونکی او ښوونکی ټول پوهېدل چې د دوی دا کار ډېر خطرناک دی.
لکه څنګه چې شعبانه په خپله یوه وینا کې ویلی له سلو څخه ډېر زدهکوونکی به په یوه کوټه کې راټولېدل. د دې لپاره چې د طالبانو پام وروا نه وړی زدهکوونکو به خپل کتابونه د سودا اخیستلو په کڅوړو کې اچول. دوی به داسې ښکاروله چې ګواکې د سودا اخیستلو لپاره له کوره وتلی دی څو که په کوڅه کې کوم طالب دوی ولیدل فکر ونه کړی چې ښوونځی ته روان دی.
شعبانه خور یې او نورو زدهکوونکو به هره ورځ ښوونځی ته د تګ او بېرته کور ته د راتګ لارې هم بدلې کړې څو د طالبانو پام وروا نه وړی او له خطر سره مخ نه شی.وروسته کله چې د طالبانو د لومړۍ دورې واکمنی پای ته ورسېده او شعبانه په یوه رسمی ښوونځی کې شامله شوه د زدهکړو په لومړی کال کې له یوې عجیبه خبرې سره مخ شوه. هغې ولیدل چې د ټولګی ډېرې نجونې تر هغې څو کاله مشرې دی. دا ځکه چې د طالبانو د تېرې تورې واکمنۍ پر مهال ډېرو نجونو د زدهکړې فرصت له لاسه ورکړی و او له ښوونځیو پاتې شوې وې.
د «هیله» (HELA) غیرانتفاعی بنسټ جوړول
د شعبانه بسیج راسخ د کارنامو له ډلې یوه هم د «هیله» (HELA) په نوم د غیرانتفاعی بنسټ جوړول دی. «هیله» په پښتو ژبه کې د امید په معنا ده. دا بنسټ له یوې ساده مفکورې څخه رامنځته شو د یوې نجلۍ دا هیله چې په لغمان کې د نجونو لپاره یو ښوونځی جوړ کړی. دغه بنسټ هڅه کوی چې د زدهکړې له لارې د اوسنی وضعیت د بدلون هیله ژوندۍ وساتی.
د «هیله» (HELA) د جوړېدو کیسه د ۲۰۰۶ کال ته ورګرځی هغه مهال چې شعبانه بسیج راسخ د خپلو نیکونو پلرونو سیمې لغمان ولایت ته ولاړه. هلته یې په خپلو سترګو ولیدل چې د دې سیمې نجونې د منځنیو زدهکړو له فرصت څخه بېبرخې دی. همدې حالت د هغې په ذهن کې د نجونو د یوه لېسې د جوړولو مفکوره پیدا کړه. وروسته په ۲۰۰۹ کال کې هغې د HELA Inc. په نوم غیرانتفاعی بنسټ جوړ کړ.
شعبانه بسیج راسخ په ۲۰۱۱ کال کې د HELA Project for Afghanistan په نوم یو کمپاین هم پیل کړ څو د لغمان ولایت د نجونو د یوې لېسې د جوړولو لپاره ۱۰۰ زره امریکایی ډالر مرستې راټولې کړی.
جایزې او ویاړونه
د شعبانه بسیج راسخ ښوونیزو نظریو نوښتونو او کارآفرینۍ په نړیواله او کورنۍ کچه پراخ غبرګونونه راپارولی دی. دا ډېره د خوښۍ خبره ده چې یو څوک د خپلو هڅو او لاسته راوړنو پایلې په خپلو سترګو ووینی. دلته به د هغې د جایزو ویاړونو او افتخاری دوکتوراوو نوملړ له تاسو سره شریک کړو څو د طالبانو سترګو ته وګورو او د افغانستان د ښځو وړتیاوې او کاری ظرفیتونه ور وپېژنو:
د ټایم مجلې له خوا د ۲۰۲۶ کال د ۱۰۰ اغېزناکو ښځو په نوملړ کې شاملېدل: د ټایم مجلې شعبانه بسیج راسخ په ۲۰۲۶ کال کې د نړۍ د ۱۰۰ اغېزناکو ښځو په نوملړ کې شامله کړې ده. دې مجلې ویلی چې د سوله ښوونځی له انلاین اکاډمۍ سره یوځای اوس مهال ۴۳ زره زدهکوونکو ته ښوونیز خدمات وړاندې کوی.
د ګلامور (Glamour) مجلې له خوا د لسو غوره ښځینه زدهکوونکو په ډله کې ټاکل کېدل: په ۲۰۱۰ کال کې د امریکا مشهورې نړیوالې مجلې ګلامور شعبانه بسیج راسخ د کال له لسو غوره ښځینه زدهکوونکو څخه یوه وټاکله.
د مادلین کونین د عامه خدمت جایزه: شعبانه بسیج راسخ په ۲۰۱۱ کال کې د مادلین کونین د عامه خدمت جایزه ترلاسه کړه. دا جایزه د هغې د رهبرۍ عامه خدمتونو او ټولنیزو فعالیتونو له امله ورکړل شوه.
په ۲۰۱۴ کال کې د CNN International له خوا د «مخکښو ښځو» په توګه ټاکل کېدل: شعبانه بسیج راسخ په ۲۰۱۴ کال کې د CNN International له خوا د «مخکښو ښځو» په نوملړ کې شامله شوه.
د نشنل جیوګرافیک (National Geographic) له خوا د «راټوکېدونکو څېړونکو» په توګه ټاکل کېدل: په ۲۰۱۴ کال کې نشنل جیوګرافیک شعبانه بسیج راسخ د «Emerging Explorers» یا «راټوکېدونکو څېړونکو» له ډلې څخه یوه وټاکله. هغه د افغانستان د نجونو د زدهکړو او اړوندو ټولنیزو فعالیتونو په برخه کې کار کوی.
د ملالۍ مډال ترلاسه کول: په ۲۰۱۸ کال کې شعبانه بسیج راسخ ته د ملالۍ مډال ورکړل شو. دا مډال د افغانستان له مهمو مډالونو او ویاړونو څخه دی چې هغې ته د افغانستان د نجونو د زدهکړو ته د لاسرسی لپاره د هڅو او فعالیتونو له امله ورکړل شو.
د فوربس (Forbes) د «اسیا تر ۳۰ کلونو کم عمره ۳۰ اغېزناکو ځوانانو» په نوملړ کې شاملېدل: شعبانه بسیج راسخ په ۲۰۱۹ کال کې د امریکایی اقتصادی او سوداګریزې مجلې فوربس په کلنی نوملړ، Forbes 30 Under 30 Asia، کې شامله شوه. فوربس هر کال د اسیا او ارام سمندر د سیمې له بېلابېلو هېوادونو څخه تر ۳۰ کلونو کم عمره ځوانان په دې نوملړ کې غوره کوی. په دې نوملړ کې هغه کسان شاملېږی چې د کارآفرینۍ، ټکنالوژۍ، ساینس، ورزش، هنر، رسنیو او ټولنیزو فعالیتونو په برخو کې یې د پام وړ لاستهراوړنې کړې وی.
د میډلبری کالج د فارغالتحصیلانو د غوره لاستهراوړنو جایزه (Middlebury Alumni Achievement Award): په ۲۰۲۱ کال کې د میډلبری کالج د فارغالتحصیلانو ټولنې شعبانه بسیج راسخ ته د هغې د شخصی لاستهراوړنو او ارزښتناکو مرستو په ویاړ دا جایزه ورکړه.
د اسیا د بدلون راوستونکو جایزه (Asia Game Changer Award): په ۲۰۲۳ کال کې د اسیا ټولنې (Asia Society) شعبانه بسیج راسخ ته دا جایزه ورکړه. دا جایزه د «اسیا د بدلون راوستونکو جایزې» په نوم هم پېژندل کېږی او هغو کسانو ته ورکول کېږی چې د اسیا او نړۍ ترمنځ د اړیکو د پیاوړتیا لپاره یې د پام وړ اغېز لرلی وی.
افتخاری دوکتورا ترلاسه کول: په ۲۰۲۴ کال کې د امریکا د پنسلوانیا ایالت خصوصی پوهنتون د اسکرانتون پوهنتون (University of Scranton) شعبانه بسیج راسخ ته د افغانستان د نجونو د زدهکړو په برخه کې د هغې د فعالیتونو په ویاړ افتخاری دوکتورا ورکړه.
د راجر ویلیامز پوهنتون (Roger Williams University) افتخاری دوکتورا: په ۲۰۲۴ کال کې د امریکا د رود آیلنډ ایالت خصوصی پوهنتون راجر ویلیامز پوهنتون شعبانه بسیج راسخ ته افتخاری دوکتورا ورکړه. دا افتخاری سند هغو کسانو ته ورکول کېږی چې لاستهراوړنې مشرتابه عامه خدمتونه یا اغېزناک فعالیتونه یې د ستاینې وړ وی.
د لندن د SOAS پوهنتون افتخاری دوکتورا: په ۲۰۱۶ کال کې د لندن د SOAS پوهنتون شعبانه بسیج راسخ ته افتخاری دوکتورا ورکړه.
د سدر کرېسټ کالج (Cedar Crest College) افتخاری دوکتورا: په ۲۰۱۹ کال کې د امریکا د پنسلوانیا ایالت سدر کرېسټ کالج شعبانه بسیج راسخ ته د افغانستان د نجونو د زدهکړو او ښوونیزې رهبرۍ په برخه کې د هغې د فعالیتونو له امله افتخاری دوکتورا ورکړه.
زدهکړې
شعبانه بسیج راسخ د طالبانو د لومړۍ واکمنۍ پر مهال په یوه خصوصی ښوونځی کې په پټه او د «هلکنما» په بڼه زدهکړې کولې. د طالبانو د لومړۍ واکمنۍ له نسکورېدو وروسته یې د ښوونځی لومړنۍ او منځنۍ دورې په کابل کې بشپړې کړې. وروسته شاوخوا په ۱۵ کلنۍ کې هغې ته فرصت برابر شو چې د Kennedy-Lugar Youth Exchange and Study (YES) په نوم د زدهکوونکو د تبادلې په پروګرام کې د ګډون لپاره امریکا ته ولاړه شی. هغې د لېسې وروستی کال د امریکا په ویسکانسین ایالت کې بشپړ کړ.
وروسته یې د میډلبری کالج (Middlebury College) ته لار ومونده او د نړیوالو مطالعاتو او د ښځو او جنسیت په مطالعاتو کې یې زدهکړې وکړې. هغې په ۲۰۱۱ کال کې له همدې کالج څخه د Magna Cum Laude په درجه فارغه شوه چې د لوړو علمی لاستهراوړنو او ممتازو نمرو نښه ده.
شخصی ژوند
شعبانه بسیج راسخ لکه څنګه چې هغې په ۲۰۲۳ کال کې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې ځان معرفی کړی نوم یې «شعبانه بسیج راسخ» دی نه «شبانه». په انګلیسی سرچینو کې د نوم د ژباړې پر بنسټ او وروسته د بېلابېلو سرچینو له خوا یو له بل څخه د بېڅېړنې نقل له امله نوم یې «شبانه» لیکل شوی دی. د هغې د زېږېدو نېټه په هېڅ رسمی انلاین سند کې نه ده خپره شوې. یوازې د بیبیسی په راپور کې راغلی چې کله طالبانو په ۱۹۹۶ کال کې د لومړی ځل لپاره کابل تر خپلې ولکې لاندې راوست شعبانه شپږ کلنه وه.
پلار یې یو لوستی سړی او د افغانستان له پخوانیو پوځیانو څخه و او مور یې هم د خپلو اولادونو په روزنه او زدهکړه کې بنسټیز رول درلود. د شعبانې د مور او پلار همدې ځانګړې پاملرنې د اولادونو زدهکړې ته د هغې د ژوند پر راتلونکی مسیر اغېز وکړ او په پایله کې شعبانه د افغانستان د ښوونې او روزنې په برخه کې پر یوې اغېزناکې ښځې بدله شوه.
